William Hogarth

1697-1764

William Hogarth biến những con phố, quán rượu và phòng khách London thành những bức tranh mà người ta đọc như đọc truyện. Là họa sĩ, thợ khắc và nhà châm biếm, ông để lại tên mình cho cả một lối vẽ: những cảnh sống động, sắc sảo đến mức người Anh vẫn gọi là phong cách Hogarth.

Xuất thân

William Hogarth sinh ngày 10 tháng 11 năm 1697 tại Bartholomew Close, khu City of London, trong một gia đình trung lưu lớp dưới. Cha ông, Richard Hogarth, là một thầy giáo dạy tiếng Latin nghèo và viết sách giáo khoa, mẹ ông là Anne Gibbons. Thuở nhỏ, ông học việc ở xưởng của thợ khắc Ellis Gamble tại Leicester Fields, nơi ông học khắc danh thiếp buôn bán, dù không hoàn tất khóa học việc. Ông mê đời sống đường phố và các phiên chợ của London, hay phác họa những nhân vật mình gặp. Cũng thời gian ấy, cha ông, người từng mở một quán cà phê nói tiếng Latin làm ăn thất bại, bị giam ở nhà tù Fleet vì nợ suốt năm năm. Hogarth không bao giờ nhắc lại chuyện này, nhưng người ta cho rằng nó đã tạo nên nét gai góc trong tranh ông.

Cuộc đời và những bước ngoặt

Năm 1720, Hogarth theo học Học viện St Martin's Lane, rồi sau đó một trường vẽ ở Covent Garden do Sir James Thornhill điều hành. Đến tháng 4 năm 1720, ông đã hành nghề khắc độc lập, làm huy hiệu, biển hiệu cửa hàng và bản khắc cho các nhà sách. Khoảng 1728 đến 1732, ông vẽ những bức tranh nhóm nhỏ bằng sơn dầu. Năm 1729, ông bỏ trốn để cưới Jane, con gái Thornhill, trái ý cha cô. Bước ngoặt đến năm 1731 với Cuộc đời gái điếm, loạt sáu cảnh thành công ngay lập tức, tiếp theo là Cuộc đời kẻ ăn chơi. Nạn in lậu khiến ông vận động Nghị viện, và Đạo luật Bản quyền Thợ khắc năm 1735, thường gọi là Luật Hogarth, trở thành luật bản quyền đầu tiên công nhận quyền của một nghệ sĩ cá nhân. Năm 1757, ông được bổ nhiệm làm Họa sĩ của Nhà vua.

Phong cách và kỹ thuật

Hogarth gọi ý tưởng lớn của mình là vẽ và khắc những đề tài đạo đức hiện đại, xử lý chúng như một nhà soạn kịch: bức tranh là sân khấu của ông. Ông học từ truyền thống tranh sinh hoạt Hà Lan giàu tính răn dạy và lối châm biếm mạnh mẽ của tranh in bình dân Anh. Tác phẩm của ông trải từ chân dung hiện thực tới những loạt tranh kể chuyện như truyện tranh, chẳng hạn Hôn nhân theo mốt, vẽ trong những năm 1743 đến 1745 và được nhiều người xem là công trình hay nhất của ông. Ông cũng là một họa sĩ chân dung tài hoa; bức chân dung toàn thân Thuyền trưởng Coram và bức phác chưa xong Cô gái bán tôm được xếp vào hàng kiệt tác của hội họa Anh. Năm 1753, ông xuất bản cuốn Phân tích cái đẹp, trình bày ý niệm về Đường cong của cái đẹp hình rắn lượn.

Giai thoại

Cuộc hôn nhân của Hogarth bắt đầu bằng một cuộc bỏ trốn, và mẹ của Jane đã giúp xoa dịu người cha bằng cách đặt vài bức trong loạt Cuộc đời gái điếm ở nơi Sir James sẽ nhìn thấy. Khi biết tác giả là ai, ông được kể là đã nói rằng người vẽ được những bức như thế thì cũng nuôi được vợ mà chẳng cần của hồi môn, và chẳng bao lâu sau thì nguôi giận. Năm 1745, Hogarth tự họa cùng chú chó pug tên Trump, bên cạnh sách của Shakespeare, Milton và Swift. Sau một chuyến sang Pháp, ông vẽ Cổng Calais và nói rằng mình đã vẽ chính mình đang ký họa cổng thành, với bàn tay một người lính đặt trên vai. Hai vợ chồng không có con riêng nhưng nuôi dưỡng trẻ bị bỏ rơi, và ông là một trong những người sáng lập Bệnh viện Trẻ bị bỏ rơi.

Di sản

Hogarth mất ngày 26 tháng 10 năm 1764 tại nhà ở Leicester Fields và được chôn ở nhà thờ St Nicholas, Chiswick, với văn bia do người bạn là diễn viên David Garrick soạn. Ngôi nhà nghỉ của ông ở Chiswick nay được giữ gìn thành bảo tàng Hogarth's House. Khi ông còn sống, tranh in của ông được ưa chuộng và in hàng loạt, và ông là nghệ sĩ Anh quan trọng bậc nhất thế hệ mình. Tranh in của ông lan khắp châu Âu, ảnh hưởng tới tranh minh họa sách ở Đức và Pháp, và tới nhiều thế hệ họa sĩ biếm họa. Charles Lamb từng nói tranh người khác thì ta ngắm, còn tranh Hogarth thì ta đọc. Đó vẫn là niềm vui khi đứng trước một bức của ông: góc nào cũng có thêm một nhân vật, thêm một câu chuyện nhỏ.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia

Tranh của William Hogarth