William Hogarth · 1735

Ba giờ sáng tại quán Rose Tavern: Tom Rakewell say khướt nằm ườn trên ghế, một chân gác lên bàn, trong khi mấy người đàn bà quanh anh lặng lẽ lấy chiếc đồng hồ. Cảnh thứ ba trong Con đường của kẻ trác táng của Hogarth là đêm cú sa ngã bắt đầu.
Con đường của kẻ trác táng là loạt tám bức tranh sơn dầu của William Hogarth, được in thành tranh khắc từ năm 1734. Loạt tranh kể câu chuyện hư cấu về Tom Rakewell, người con trai và người thừa kế tiêu xài hoang phí của một thương gia giàu có, lên London rồi phung phí gia tài vào xa hoa, gái làng chơi và cờ bạc, để rồi vào nhà tù Fleet và cuối cùng là bệnh viện Bethlem, tức Bedlam. Cuộc truy hoan, còn gọi là Cảnh trong quán rượu, là bức thứ ba. Nguồn ghi loạt tranh vẽ năm 1732 đến 1733 nhưng bức này năm 1735, mà không giải thích; Wikidata cũng ghi 1735.
Bối cảnh là quán Rose Tavern ở phố Drury Lane, Covent Garden, vừa là nhà thổ vừa là quán ăn. Tom say rượu, kiếm đeo bên hông, ngả người trên ghế với một chân gác lên bàn, xung quanh là gái làng chơi. Cạnh anh là cây gậy và chiếc đèn lồng của người gác đêm, bị anh lấy trộm trong lúc lang thang ngoài phố. Hãy nhìn kỹ hai người đàn bà đang mân mê chiếc đồng hồ của Tom: họ đang trộm nó. Ở cửa, một cô hát rong xuất hiện. Trên tường treo bản đồ thế giới và tranh in các hoàng đế La Mã, trong đó có Augustus, Titus, Otho, Vitellius và Vespasian.
Bức tranh dựa vào truyền thống cảnh hội vui, những cảnh tiệc tùng quen thuộc trong hội họa trước đó, nhưng Hogarth biến nó thành một tình tiết đạo đức. Đây là khởi đầu con dốc đi xuống của Tom: chàng thừa kế trẻ tưởng mình đang hưởng lạc, thật ra đang bị móc túi trong lúc nằm ườn. Cây gậy và đèn lồng ăn trộm cho thấy đêm ấy đã đi xa tới đâu. Trong câu chuyện tám phần, cảnh này là bản lề giữa lúc Tom bước vào giới thượng lưu và những món nợ, nhà tù, cơn điên ở các bức sau.
Tám bức tranh được William Beckford bán tại Christie's năm 1802 cho kiến trúc sư John Soane. Ban đầu tranh treo ở nhà nghỉ thôn quê Pitzhanger Manor của ông, rồi từ năm 1810 ở ngôi nhà phố tại Lincoln's Inn Fields, nay là Bảo tàng Sir John Soane, nơi cả loạt tranh vẫn được trưng bày trong phòng tranh. Câu chuyện còn có đời sống thứ hai trong âm nhạc: Igor Stravinsky xem tranh Hogarth ở một triển lãm tại Chicago năm 1947, nảy ý viết opera, và soạn vở The Rake's Progress với lời của W. H. Auden và Chester Kallman.
William Hogarth (1697-1764)
phụ nữ · nam giới · nghệ thuật dân gian · nhóm con người
The Graham Children - William Hogarth (1742)
Hogarth's Servants - William Hogarth (1750s)
The Distrest Poet - William Hogarth (1730s)
Marriage A-la-Mode: 2. The Tête à Tête - William Hogarth (1743)
David Garrick as Richard III - William Hogarth (1745)
Marriage A-la-Mode: 6. The Lady's Death - William Hogarth (1743)
Marriage A-la-Mode: 1. The Marriage Settlement - William Hogarth (1743)