Three Graces

Chỉ vỏn vẹn mười bảy centimet mỗi cạnh, tấm tranh nhỏ xíu này giữ ba nhân vật trong thế cân bằng hoàn hảo: Ba nữ thần Duyên dáng của Raphael thời trẻ nhỏ đến mức nằm gọn trong hai bàn tay, nhưng đủ phong phú để giới nghiên cứu còn tranh luận.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Raphael vẽ Ba nữ thần Duyên dáng khi sự nghiệp mới bắt đầu, sau khi ông đến học với Pietro Perugino vào khoảng năm 1500. Niên đại chính xác chưa chắc chắn: Wikipedia cho rằng có thể khoảng 1503-1505, còn Wikidata ghi năm 1504. Bức tranh rất nhỏ, khoảng 17 x 17 cm, và được lưu giữ tại Bảo tàng Condé ở Chantilly, Pháp. Theo James Patrick, viết năm 2007, đây là lần đầu Raphael vẽ thân thể phụ nữ khỏa thân ở cả góc nhìn trước và sau. Đề tài đến từ thần thoại cổ điển: ba nữ thần Duyên dáng, vốn được giới nghệ sĩ Ý rất yêu thích.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy nhìn cách ba nhân vật đứng sát bên nhau, vai kề vai: người ở giữa quay lưng lại, hai người hai bên hướng về phía ta. Mỗi người cầm một quả cầu vàng nhỏ, được một số học giả xem là những quả táo vàng. Nhân vật bên trái thắt đai lưng. Wikidata ghi nhận các chi tiết như mái tóc nâu hạt dẻ búi gọn, chiếc vòng cổ và mái tóc dài tới eo. Phía sau trải ra một tranh phong cảnh tĩnh lặng. Trên bề mặt vuông nhỏ như vậy, mỗi cử chỉ đều được đặt cẩn trọng, tạo nên cảm giác yên bình, chừng mực và hài hòa.

Ý nghĩa và dụng ý

Các cách hiểu khá đa dạng. Một cách đọc xem ba người phụ nữ là các giai đoạn đời người: thiếu nữ thắt đai bên trái tượng trưng cho Trinh khiết, người bên phải là sự trưởng thành, Khoái lạc. Năm 1930, Erwin Panofsky cho rằng tranh ghép đôi với Giấc mộng của chàng hiệp sĩ của Raphael, và vẽ các nữ thần Hesperides với những quả táo vàng mà Hercules lấy đi. Nhiều người không đồng ý. Roger Jones và Nicholas Penny chỉ ra tỷ lệ nhân vật khác nhau, dù một bức có thể từng là nắp của bức kia. Michael Wayne Cole xem chúng là một cặp, với các nữ thần hầu cận Venus, nối Đức hạnh với Tình yêu.

Di sản

Raphael tìm mẫu ở đâu? Người ta thường nói ông lấy cảm hứng từ một nhóm tượng cẩm thạch La Mã đã hư hại trong Thư viện Piccolomini của Nhà thờ chính tòa Siena. Nhưng đề tài này rất phổ biến ở Ý, và Julia Cartwright cho rằng bức tranh chịu ảnh hưởng của trường phái Ferrara nhiều hơn điêu khắc cổ điển. Những câu hỏi còn bỏ ngỏ về niên đại, nguồn mẫu và ý nghĩa chính là một phần sức hút của tranh. Wikidata xếp tác phẩm vào tranh thần thoại và tranh khỏa thân thời Phục Hưng đỉnh cao. Tại Chantilly, khung vuông nhỏ ấy vẫn mời gọi ta lại gần ngắm nhìn.

Có thể bạn chưa biết

Tranh sơn dầu, khoảng 17 x 17 cm, tại Bảo tàng Condé, Chantilly.
Wikipedia ghi có thể 1503-1505; Wikidata ghi 1504.
Panofsky (1930) ghép tranh với Giấc mộng của chàng hiệp sĩ; nhiều học giả không đồng ý.
Thường được liên hệ với nhóm tượng La Mã ở Thư viện Piccolomini, Siena.

Wikipedia · Wikidata