The Waterseller of Seville

Một ông già trao cho cậu bé ly nước, và dù tay cả hai cùng chạm vào chiếc ly, ánh mắt họ không bao giờ gặp nhau. Velázquez vẽ cuộc trao tay lặng lẽ ấy ở Seville khi ông chỉ vừa qua tuổi thiếu niên.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Người bán nước ở Seville có ba phiên bản do Diego Velázquez vẽ trong khoảng 1618 đến 1622; bản gốc, được xem là một trong những tác phẩm đẹp nhất thời kỳ Seville, ra đời khi ông mới ngoài mười tám đôi mươi. José Gudiol cho rằng tranh được vẽ không lâu trước khi họa sĩ chuyển đến Madrid và xếp nó vào thể loại bodegón, vì có đồ uống, đồ vật tĩnh, bố cục giản dị và bảng màu hạn chế. Theo Jon Moffitt, đây không phải tranh đặt hàng. Đề tài rất đời thường: bán nước là nghề phổ biến của người nghèo ở Seville thế kỷ 17. Thầy và cũng là cha vợ của Velázquez, Francisco Pacheco, đã ca ngợi những bức bodegón này khi chúng chưa được đánh giá đúng.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy bắt đầu từ tiền cảnh, nơi những chiếc vò nước khổng lồ lấp lánh giọt nước; chúng to tròn đến mức như sắp vươn ra khỏi tranh, vào không gian của ta. Ánh sáng đến từ bên trái, chạm vào cậu bé và những giọt nước trên vò. Hãy theo bàn tay ông già đến ly nước: bên trong có một quả sung, đặt vào để nước thêm mát vị. Giờ hãy ngắm gương mặt ông, rám nắng và hằn sâu nếp nhăn, tóc cạo ngắn, áo cũ giản dị, khiến ông trông như một tu sĩ hay triết gia. Phía sau, trong bóng tối, một chàng trai đang uống nước; thời gian đã làm anh mờ đi phần nào. Cậu bé có thể cùng người mẫu với tranh Bữa trưa và Bà lão rán trứng.

Ý nghĩa và dụng ý

Hãy để ý điều không xảy ra. Ông già không nhìn cậu bé, cậu bé không nhìn ông hay người phía sau, và không ai nhìn ta. Cả hai cùng chạm vào một chiếc ly mà ánh mắt chẳng gặp nhau, có lẽ vì tuổi tác hay địa vị. Các nhà bình luận thấy ở đây sự tôn trọng của Velázquez dành cho người nghèo: đời sống giản dị của người bán nước được đối xử với sức nặng của một đề tài cao cả, và cả những cử chỉ nhỏ nhất cũng như nghi lễ thiêng liêng. Như Caravaggio, người có ảnh hưởng rõ ở đây, Velázquez không lý tưởng hóa; ông ghi lại vẻ khiếm khuyết của vò, thành vò ẩm ướt, ánh lấp lánh trên ly và nước, trung thực với đời.

Di sản

Hành trình của bức tranh thật đáng kể. Nó vào Bộ sưu tập Hoàng gia Tây Ban Nha, từ cung điện Buen Retiro đến Hoàng cung Madrid, nơi Antonio Ponz được xem và Anton Raphael Mengs ca ngợi. Trong chiến tranh Napoléon, Joseph Bonaparte lấy đi tranh, rồi Công tước Wellington giành lại nó cùng 82 bức khác trong trận Vitoria; vua Tây Ban Nha cho ông giữ lại. Ngày nay tranh treo trong phòng Waterloo của Apsley House ở London, tư dinh cũ của Wellington. Hai phiên bản khác còn lại ở Uffizi tại Florence và ở Baltimore. Antonio Palomino là người đầu tiên nhắc đến tranh, dù lời mô tả của ông bị cho là phóng đại.