Bữa trưa

Một tấm khăn bàn nhàu nếp, hai quả lựu, một mẩu bánh mì, và một chàng trai cười toe nhìn thẳng về phía bạn, ngón cái giơ lên. Đây là một trong những bức tranh đầu tiên Velázquez hoàn thành.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bữa trưa là một tác phẩm rất sớm của Diego Velázquez, hoàn thành khoảng năm 1617, rất lâu trước khi ông trở thành họa sĩ cung đình lừng danh của Tây Ban Nha. Các nguồn còn lại cho biết rất ít về lý do hay người đặt vẽ, nên tốt nhất hãy thưởng thức nó qua chính những gì nó cho thấy: một họa sĩ trẻ tự thử sức với đề tài bình dị, những con người thường ngày quây quần bên bữa ăn đơn sơ. Tranh thuộc dòng tranh sinh hoạt, khắc họa đời sống hằng ngày. Velázquez sớm trở lại ý tưởng này: Bữa trưa của nông dân, năm 1618, gần như giống hệt bức tranh này, cho thấy bố cục ấy quan trọng với ông và ông vẫn đang tìm tòi.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy bắt đầu từ chiếc bàn. Tấm khăn trắng còn hằn nếp gấp, trên đó có hai quả lựu và một mẩu bánh mì. Bên trái là một ông lão; bên phải, một chàng trai mỉm cười và dường như đang giơ ngón cái. Ở giữa phía sau, một cậu bé có vẻ vô tư đang rót rượu vào bình. Rồi hãy để mắt trôi lên bức tường phía sau, nơi đồ vật treo như một bức tranh tĩnh vật thứ hai: một chiếc cổ áo trắng, một túi da, và bên phải là một thanh kiếm. Hãy để ý bao nhiêu phần bức tranh được dựng từ những thứ giản dị như vải, trái cây, da thuộc, được chăm chút ngang với các gương mặt.

Ý nghĩa và dụng ý

Các nguồn không đưa ra một cách diễn giải cố định, và tốt hơn hết là đừng bịa ra. Điều ta có thể nói là Velázquez trao cho một bữa ăn thường ngày sự trang nghiêm vốn dành cho những đề tài lớn lao hơn. Ba nhân vật ở ba lứa tuổi cùng chung một bàn: ông lão, chàng trai và cậu bé, một người lặng lẽ, một người cười hướng ra ngoài, một người mải rót rượu. Thanh kiếm, túi da và cổ áo treo trên tường gợi đến những cuộc đời bên ngoài căn phòng, nhưng bức tranh không giải thích. Một phần sức hấp dẫn nằm chính ở sự để ngỏ ấy, một khoảnh khắc sum vầy bình thường, được ghi lại mà không cần lời răn dạy.

Di sản

Bữa trưa thuộc bộ sưu tập của Bảo tàng Hermitage ở Sankt-Peterburg. Từ ngày 2 tháng 2 đến 25 tháng 8 năm 2019, tranh được đưa đến Amsterdam và trưng bày với tên 'Bữa sáng' tại Bảo tàng H'ART trong triển lãm 'De Schatkamer!'. Bức tranh gần như song sinh, Bữa trưa của nông dân năm 1618, cho phép người xem so sánh cách Velázquez trẻ trở lại với ý tưởng của chính mình. Với ai chỉ biết những bức chân dung hoàng gia về sau của ông, chiếc bàn với bánh mì và trái cây này nhắc rằng tài quan sát của ông bắt đầu từ những con người và đồ vật bình thường, được nhìn ngắm thật kỹ.

Có thể bạn chưa biết

Bữa trưa gần như giống hệt một bức khác của Velázquez, Bữa trưa của nông dân (1618).
Năm 2019 tranh được trưng bày ở Amsterdam với tên 'Bữa sáng'.
Đây là một trong những bức tranh sớm nhất của Velázquez, hoàn thành khoảng năm 1617.

Wikipedia · Wikidata