The Slave Market

Một người phụ nữ đứng trần truồng, im lặng giữa sân, trong khi người mua thọc ngón tay vào miệng cô để xem răng. Chợ nô lệ năm 1866 của Gérôme là một trong những hình ảnh nổi tiếng và gây day dứt nhất của hội họa Đông phương thế kỷ 19.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Jean-Léon Gérôme vẽ Chợ nô lệ năm 1866. Tranh vẽ một bối cảnh Tây Á hoặc Bắc Phi, nơi một người đàn ông xem răng một nữ nô lệ khỏa thân, được mô tả là người Abyssinia, trong bối cảnh nạn buôn nô lệ vùng Barbary. Nhà buôn tranh Adolphe Goupil mua tranh ngày 23 tháng 8 năm 1866, và nó được trưng bày tại Salon Paris năm 1867. Đề tài này không mới với Gérôme. Năm 1857, ông đã vẽ một cảnh rất giống, Mua nô lệ, đặt trong thế giới Hy Lạp hoặc La Mã cổ đại, nơi khác biệt chủng tộc giữa người mua, người bán và nô lệ ít lộ rõ hơn.

Điều nên ngắm kỹ

Người phụ nữ đứng ở trung tâm, phơi bày và thụ động, trong khi người đàn ông trước mặt đối xử với cô như món hàng cần kiểm tra. Quanh họ là người mua, lái buôn và đám đông trong một khoảng sân. Hãy nhìn vào hậu cảnh: ở đó, những người mua khác đang xem xét một người đàn ông da sẫm khỏa thân. Trong mọi bức tranh chợ nô lệ của Gérôme, người bị bán là một hay nhiều phụ nữ, còn đàn ông là người mua hoặc bán, và màu da của những người bị nô lệ thay đổi theo từng bức, như trong Chợ nô lệ năm 1871. Tấm toan nhỏ, khoảng 85 x 64 cm, vẽ với độ tỉ mỉ bóng bẩy của nghệ thuật hàn lâm.

Ý nghĩa và dụng ý

Nhà văn Maxime Du Camp, người từng đi nhiều nơi ở Cận Đông, đã viết về bức tranh tại Salon 1867. Ông đặt cảnh này ở chợ nô lệ Cairo và gọi đó là một cảnh vẽ tại chỗ. Ông tả người bán như một tên cướp quen với mọi kiểu bạo lực, còn cô gái thì phục tùng, cam chịu, một sự thụ động mà theo ông họa sĩ đã thể hiện rất tài tình. Lịch sử nghệ thuật hiện đại đọc hình ảnh này khác hẳn, qua các câu hỏi về chủng tộc, tôn giáo, giới và tình dục: đó là một ảo tưởng của châu Âu về phương Đông, nơi đàn ông chỉ xuất hiện trong những quan hệ tàn bạo và nhục dục.

Di sản

Bức tranh đổi chủ nhiều lần cho đến khi Robert Sterling Clark mua năm 1930, và từ năm 1955 nó thuộc Viện Nghệ thuật Clark ở Williamstown, Massachusetts. Cùng với bức Người thôi miên rắn của Gérôme, cũng ở Clark, nó trở thành ví dụ tiêu biểu của hội họa Đông phương thế kỷ 19. Sức gây tranh cãi của nó chưa hề phai. Năm 2019, đảng Sự lựa chọn cho nước Đức dùng bức tranh trong quảng cáo bầu cử Nghị viện châu Âu với khẩu hiệu bài nhập cư. Deutsche Welle cho biết bức tranh bị dùng với ý đồ phân biệt chủng tộc, và Viện Nghệ thuật Clark đã lên án mạnh mẽ việc sử dụng ấy.