Phryne before the Areopagus

Chiếc áo choàng bị kéo đi, Phryne đứng trần truồng trước các quan tòa và lấy tay che mặt. Phiên bản của Gérôme về phiên xử cổ đại đã gây chấn động Salon năm 1861 và biến nàng thành một biểu tượng quốc tế.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Phryne là một hetaira Hy Lạp cổ đại, một kỹ nữ, bị đưa ra xử vì tội bất kính thần linh. Theo truyền thuyết, nàng được tha bổng sau khi người bào chữa Hypereides kéo áo choàng của nàng xuống để vẻ đẹp ấy khiến các quan tòa động lòng thương. Nhan đề của Gérôme đặt phiên xử tại tòa Areopagus, nhưng các nguồn cổ đại thì không: nhà soạn hài kịch Posidippus, trong vở Người đàn bà Ephesus, nói phiên xử diễn ra ở Heliaia. Các họa sĩ Pháp đã vẽ phiên xử này từ giữa thế kỷ 18, và phiên bản năm 1861 của Gérôme chịu ảnh hưởng trực tiếp từ Charles Gleyre, người ông từng làm việc trong xưởng, và Victor Mottez.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh sơn dầu có kích thước 80 x 128 cm. Phryne đứng trần ở giữa, hai tay che mặt. Hypereides bên trái giơ chiếc áo choàng của nàng, còn các bồi thẩm ngồi bên phải, chồm người tới nhìn. Ở giữa bố cục là tượng nữ thần Athena bằng vàng, tên bà khắc bằng chữ Hy Lạp trên bệ. Gérôme vẽ dựa trên ảnh chụp người mẫu Marie-Christine Leroux, do ông đặt Nadar chụp. Hãy nhìn gương mặt các ông già cũng kỹ như nhìn người phụ nữ: bức tranh nói về hành vi nhìn.

Ý nghĩa và dụng ý

Giống Người thôi miên rắn và Chợ nô lệ ở La Mã cổ đại, đây là một trong nhiều bức tranh của Gérôme vẽ một đám đông đang xem một cảnh tượng khêu gợi. Tại Salon năm 1861, tranh bị xem là khiếm nhã và khiêu dâm. Nó gây tranh cãi đặc biệt vì cho thấy Phryne che mặt vì xấu hổ, đúng tư thế Gérôme dùng cho những phụ nữ nô lệ trong các cảnh chợ nô lệ phương Đông. Cử chỉ ấy thay đổi truyền thuyết: thay vì một người đẹp đắc thắng, ta thấy một người phụ nữ bị phơi bày, và ánh nhìn của các quan tòa, cùng của chính ta, cũng bị đưa ra xét xử.

Di sản

Đây trở thành hình ảnh Phryne nổi tiếng nhất thế kỷ 19. Vụ tai tiếng khiến tranh được sao chép và nhại lại khắp nơi, với bản khắc của Léopold Flameng, tượng của Alexandre Falguière và bức vẽ của Paul Cézanne đều dựa theo nó. Ở Mỹ, đoàn Tượng sống của Matt Morgan dàn dựng lại tranh thành hoạt cảnh, và năm 1884 Bernhard Gillam vẽ tranh biếm Phryne trước tòa Chicago, với ứng viên James G. Blaine thế chỗ nàng. Đến cuối thế kỷ, Phryne đã thành một biểu tượng văn hóa quốc tế. Tranh được tặng cho Hamburger Kunsthalle năm 1910.