Cội nguồn nhân gian

Năm 1866, Gustave Courbet vẽ một tấm toan nhỏ thẳng thắn đến mức suốt hơn một thế kỷ nó bị giấu sau những bức tranh khác, trước khi tìm được chỗ đứng trong một bảo tàng công cộng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Courbet vẽ Cội nguồn nhân gian bằng sơn dầu trên toan năm 1866. Người ta tin rằng tranh được đặt vẽ bởi Halil Şerif Pasha, tức Khalil Bey, nhà ngoại giao Ottoman mới đến Paris, cho bộ sưu tập tranh khêu gợi riêng của ông, vốn đã có bức Nhà tắm Thổ Nhĩ Kỳ của Ingres và bức Giấc ngủ của chính Courbet. Danh tính người mẫu vẫn chưa chắc chắn. Giới sử học từng nghĩ đến Joanna Hiffernan, người mẫu Courbet yêu thích, nhưng thư từ giữa Alexandre Dumas con và George Sand chỉ đến Constance Quéniaux, cựu vũ công Nhà hát Opera Paris; Marie-Anne Detourbay cũng được nêu tên. Bảo tàng Orsay khẳng định tác phẩm chưa từng là một phần của bức tranh lớn hơn.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh, 46 × 55 cm theo Wikidata, là cận cảnh phần bụng và bộ phận sinh dục của một người phụ nữ khỏa thân nằm trên giường, hai chân dang ra. Khung tranh cắt thân thể thật gắt: không gương mặt, không câu chuyện, không lớp vỏ thần thoại, chỉ có làn da, tấm khăn trải giường và lớp lông sẫm được vẽ bằng chủ nghĩa hiện thực thẳng thắn của Courbet. Chính sự gần gũi của góc nhìn và cách cắt cúp làm bức tranh gây sửng sốt. Có nhà phê bình còn cho rằng làn da nhợt nhạt và lớp vải quanh thân gợi đến một thi thể hơn là người sống.

Ý nghĩa và dụng ý

Ở thế kỷ mười chín, Courbet và Manet dẫn đầu một cuộc cách mạng trong cách thể hiện cơ thể khỏa thân. Courbet bác bỏ những bức khỏa thân trơn láng, lý tưởng hóa của hội họa hàn lâm và lên án sự đạo đức giả của một xã hội chấp nhận nhục cảm khi nó khoác áo thần thoại hay mộng mơ. Ông khẳng định mình không bao giờ nói dối trong tranh, và ở đây chủ nghĩa hiện thực của ông đi xa hơn cả Olympia của Manet. Nhà văn Maxime Du Camp gọi đây là lời cuối cùng của chủ nghĩa hiện thực. Nhan đề biến hình ảnh riêng tư thành lời nói về chính sự sống.

Di sản

Trong nhiều thập kỷ, bức tranh sống trong bóng tối. Năm 1889 Edmond de Goncourt tìm thấy nó sau một tấm gỗ vẽ phong cảnh tuyết. Nam tước Ferenc Hatvany đưa nó về Budapest; bị lính Liên Xô cướp cuối Thế chiến thứ hai, tranh được ông chuộc lại và mang sang Paris năm 1947. Nhà phân tâm học Jacques Lacan sau đó giữ nó ở nhà quê, trong một khung hai lớp, che sau một bức tranh khác do André Masson vẽ. Sau khi Lacan mất, tranh về Bảo tàng Orsay, hoàn tất năm 1995. Tác phẩm vẫn gây tranh luận và gắn với những tác phẩm sau này của các nghệ sĩ như Marcel Duchamp, Orlan và Anish Kapoor.