The Duel After the Masquerade

Bình minh trong khu rừng phủ tuyết: một chàng Pierrot gục xuống, máu chảy, trong vòng tay bạn bè, còn người đàn ông hóa trang thổ dân châu Mỹ thì bỏ đi. Gerome vẽ buổi sáng sau đêm vũ hội hóa trang, khi cuộc vui kết thúc bằng cái chết.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Jean-Leon Gerome trưng bày bản gốc, Suite d'un bal masque, tại Salon Paris năm 1857, rồi ở London cùng năm đó với nhà buôn tranh người Anh Gambart. Tranh nổi tiếng gần như chỉ sau một đêm, và giới phê bình đoán già đoán non về sự việc có thật đằng sau nó. Đề tài này có vẻ đang thịnh hành: Thomas Couture cũng vẽ cùng chủ đề năm 1857, bức nay ở Wallace Collection. Công tước Aumale mua bức tranh năm 1858. Gerome mượn lại để trưng bày tại Triển lãm Thế giới năm 1867, nơi ông nhận Giải thưởng lớn về hội họa. Bản gốc thuộc Bảo tàng Conde ở Chantilly.

Điều nên ngắm kỹ

Cảnh diễn ra vào một buổi sáng mùa đông xám xịt trong rừng Bois de Boulogne, cây trụi lá, tuyết phủ mặt đất. Một người đóng vai Pierrot bị thương chí mạng, ngã vào tay một người hóa trang thành Công tước Guise. Một bác sĩ mặc như vị tổng trấn Venice cố cầm máu, còn một người mặc áo Domino ôm đầu. Kẻ thắng cuộc, hóa trang thổ dân châu Mỹ, cùng người làm chứng trong vai Harlequin đi về phía cỗ xe đang đợi, bỏ lại vũ khí và vài chiếc lông vũ rơi từ mũ. Những bộ trang phục rực rỡ trông thật kỳ quặc dưới ánh sáng lạnh lẽo, và sự kỳ quặc ấy chuyển thành xót thương khi ta thấy máu trên áo trắng của Pierrot.

Ý nghĩa và dụng ý

Gerome thường không vẽ chính hành động bạo lực mà vẽ những gì diễn ra ngay sau đó. Ông cũng làm vậy trong Cái chết của Caesar, Vụ hành quyết Thống chế Ney và Jerusalem. Ở đây ta không thấy hai lưỡi kiếm chạm nhau; ta đến vừa quá muộn, khi không gì còn cứu vãn được. Những chiếc mặt nạ của một đêm vui vẫn còn đó, nhưng cuộc chơi đã hết. Sự tương phản giữa trang phục lễ hội và cái chết thật mang lại cho bức tranh sức mạnh lặng lẽ, bất an, và khiến người xem mãi tự hỏi mối bất hòa nào đã dẫn đến buổi bình minh như thế.

Di sản

Thành công lớn đến mức Gerome vẽ thêm các bản sao, việc không hiếm ở các họa sĩ thời đó. Ông vẽ các phiên bản cho Hoàng tử Alexander của Nga, nay ở Bảo tàng Hermitage, và cho Ali Pasha. Năm 1859 William Thompson Walters mua một bản sao khác tại Học viện Thiết kế Quốc gia ở New York và yêu cầu một lá thư xác thực của Gerome so sánh nó với bản gốc; phiên bản ấy nay ở Bảo tàng Nghệ thuật Walters, Baltimore. Trong một cuộc bình chọn mùa đông 1909 đến 1910, người dân Baltimore xếp nó đứng đầu trong năm mươi lăm tác phẩm nghệ thuật họ yêu thích.