The Separation of the Earth and Waters

Thiên Chúa lao về phía ta trên mặt biển xám xanh, hai tay dang rộng, quấn trong tấm áo choàng lớn màu hồng tím. Chỉ bằng một hình người đầy khí thế, Michelangelo vẽ khoảnh khắc nước tụ lại và đất khô hiện ra.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tách đất khỏi nước là bức bích họa khoảng 155 x 270 cm trên trần Nhà nguyện Sistine, do Giáo hoàng Julius II đặt hàng. Nguồn ghi niên đại khoảng 1511 đến 1512, cụ thể là đợt vẽ thứ hai, từ tháng 10 năm 1511 đến tháng 10 năm 1512, còn Wikidata ghi 1511. Michelangelo vẽ vòm trần thành hai nửa vì giàn giáo mỗi lần chỉ phủ được nửa nhà nguyện. Ở cảnh này, các nhân vật được chuyển từ bản vẽ mẫu bằng cách khắc trực tiếp, phương pháp chọn để vẽ nhanh, cũng thấy ở các ô bán nguyệt gần đó. Các cặp Ignudi xung quanh được vẽ trước cảnh chính thay vì sau, một thay đổi thường được gắn với việc các phụ tá rời đi.

Điều nên ngắm kỹ

Thiên Chúa lơ lửng trên mặt nước xám xanh mênh mông, phía sau tấm áo choàng mở rộng có vầng hào quang là đoàn thiên thần, gợi nhớ vầng sáng hình hạt hạnh nhân của nghệ thuật trung cổ. Bầu trời sau lưng Ngài trong vắt. Thân hình Ngài lao về phía người xem với góc thu ngắn mạnh, như đến từ bên trái, hai tay dang ra đầy uy quyền, mắt vẫn chăm chú vào điều Ngài đang tạo dựng. Giorgio Vasari tả hiệu ứng ảo giác ấy: đi vòng quanh nhà nguyện, ta thấy nhân vật như liên tục xoay về mọi hướng. Bảng màu tiết chế, tím và các sắc lạnh trắng, lam, xám, chỉ có mái tóc vàng của hai thiên thần nhỏ nổi bật. Nhìn gần, nét cọ thô và đan chéo, như dấu đục răng cưa trên tượng.

Ý nghĩa và dụng ý

Đây là một trong ba cảnh Sáng Tạo ở đầu bàn thờ, cùng với Tách ánh sáng khỏi bóng tối và Tạo dựng tinh tú và cây cỏ. Theo Sáng Thế Ký, sự kiện này phải đứng thứ hai, nhưng Michelangelo dành ô lớn hơn cho cảnh tạo dựng tinh tú và cây cỏ, phá vỡ trình tự. Trong cả ba, Đấng Tạo Hóa ngự trị, bay trên không gian vô tận. Có người thấy ở đó hình ảnh Chúa Ba Ngôi, nhưng nguồn cho rằng nhiều khả năng các cảnh theo tư tưởng Thánh Augustinô, tượng trưng cho công việc của Giáo hội trong thế gian, sự tái lâm của Chúa Kitô và Phán xét cuối cùng. Màu tím là màu lễ phục của giáo sĩ trong Mùa Chay và Mùa Vọng, hai mùa quan trọng nhất mà triều đình giáo hoàng cử hành tại nhà nguyện này.

Di sản

Ở những gian cuối, các Ignudi lớn hơn và bồn chồn hơn, tràn sang cả không gian bên cạnh, với tư thế được tính để ngắm từ trục giữa hướng về bàn thờ, như trong các đoàn rước giáo hoàng. Ở đây một cặp ngả người ra sau; nhân vật bên phải, trùm khăn và u buồn, còn một ký họa chuẩn bị bằng phấn đỏ tại Bảo tàng Teyler ở Haarlem. Cặp kia sôi động hơn, một người đang nhổm dậy với ánh mắt lo âu nhìn người xem, người kia chao đảo với tay chân gợi nhớ các tượng thần đồng nội nhảy múa thời Hy Lạp hóa. Trong hai huy chương, một chiếc để trống, chiếc còn lại vẽ cái chết của Absalom, con vua David, bị mắc tóc trên cây và bị Joab giết.