Separation of Light from Darkness

Thiên Chúa vặn mình vươn lên, hai tay dang rộng, tách ánh sáng khỏi bóng tối trong ngày đầu tiên. Đây là cảnh Sáng thế đầu tiên trên trần Sistine, nhưng lại là cảnh cuối cùng Michelangelo vẽ, theo lời kể chỉ trong một ngày.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Theo trình tự sách Sáng thế, tấm này là cảnh đầu tiên trong chín cảnh trung tâm trên trần Nhà nguyện Sistine của Michelangelo, dựa trên những câu Thiên Chúa phán hãy có ánh sáng, rồi tách ánh sáng khỏi bóng tối. Thế nhưng nó là tấm cuối cùng trong chín tấm được vẽ, có lẽ vào mùa hè năm 1512, năm cuối của công trình. Michelangelo làm việc theo hai giai đoạn: từ tháng 5 năm 1508 đến mùa hè năm 1511 ông vẽ nửa phía cửa vào, kết thúc bằng cảnh Tạo dựng Eva. Sau khoảng sáu tháng nghỉ, ông vẽ nửa phía bàn thờ, bắt đầu bằng Tạo dựng Adam, từ mùa đông năm 1511 đến tháng 10 năm 1512. Wikidata ghi khoảng 180 x 260 cm.

Điều nên ngắm kỹ

Thiên Chúa vươn lên ở trung tâm trong tư thế vặn mình, hai tay dang ra, được vẽ bằng kỹ thuật khó sotto in su, rút ngắn phối cảnh để Ngài như bay lên trên đầu người xem. Bốn ignudi, những thanh niên khỏa thân, đóng khung cảnh cùng hai huy chương giả đồng: bên trên là Abraham sắp hiến tế Isaac; bên dưới là Elijah được cỗ xe lửa đưa lên trời. Một cách đọc xem các ignudi là ngày và đêm: một người vươn vai như vừa thức dậy, một người vác vòng lá sồi nặng, một người đang thiếp ngủ. Hãy nhìn cả cổ của Thiên Chúa: cấu trúc giải phẫu phức tạp khác thường, và có vẻ được chiếu sáng từ bên phải trong khi cả cảnh được chiếu từ góc dưới bên trái.

Ý nghĩa và dụng ý

Với Giorgio Vasari, viết năm 1550, tấm tranh cho thấy sự hoàn hảo trong nghệ thuật của Michelangelo và sự vĩ đại của Thiên Chúa, một mình dang rộng tay, biểu lộ tình yêu và năng lượng sáng tạo. Theo lời kể, nó được vẽ trong một giornata duy nhất, khoảng tám giờ làm việc, và khi ông còn sống, nó được xem là bằng chứng cho đỉnh cao kỹ thuật của ông. Andrew Graham-Dixon hiểu bộ ngực được phóng đại là thể hiện sức mạnh nam tính nhưng cũng là sự sinh sôi của nguyên lý nữ. Pfeiffer và một số học giả khác cho rằng các ignudi là thiên thần, còn những tượng khỏa thân màu đồng bên dưới là thiên thần sa ngã.

Di sản

Năm 2010, Ian Suk và Rafael Tamargo ở Johns Hopkins đề xuất trên tạp chí Neurosurgery rằng Michelangelo, người đã mổ xác từ cuối tuổi thiếu niên, giấu hình thân não trong cổ Thiên Chúa, tủy sống trong ngực và dây thần kinh thị giác trong bụng. Họ liên hệ điều này với đề xuất năm 1990 của Frank Meshberger về bộ não ẩn trong Tạo dựng Adam, và ý tưởng của Garabed Eknoyan về quả thận trong cảnh Tách đất khỏi nước. Người khác lại đọc phần cổ là một bướu giáp. Đây vẫn chỉ là giả thuyết, nhưng chúng cho thấy tấm tranh nhỏ này vẫn khơi gợi những cách nhìn mới.