The Holy Family With a Palm Tree

Giuse quỳ xuống trao những bông hoa, Hài Nhi với tay đón lấy, và một cây cọ vươn lên giữa mẹ và con. Trong một bức tranh tròn, Raphael gom lại một gia đình, một chuyến đi và một điềm báo lặng lẽ.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Thánh Gia với cây cọ là một bức tranh tôn giáo của Raphael, hiện ở Phòng tranh Quốc gia Scotland tại Edinburgh. Tranh có lẽ là tác phẩm thứ hai trong hai bức mà theo Vasari Raphael đã vẽ ở Florence cho Taddeo Taddei, bức kia có lẽ là Đức Mẹ trên đồng cỏ. Ghi chép chắc chắn đầu tiên có từ thế kỷ 17, khi tranh thuộc bộ sưu tập của nữ bá tước Chiverni ở Paris. Sau đó tranh về tay Công tước Orleans và bị bán năm 1792, khi ông lấy tên Philippe Egalite. Tranh vào bộ sưu tập Ellesmere ở London và tới Edinburgh năm 1945. Wikidata ghi năm 1506.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là một bức tranh tròn, đường kính khoảng 101,5 cm theo Wikidata. Giuse quỳ một gối bên trái, tay phải cầm gậy, tay kia trao hoa cho Chúa Giêsu, và Ngài đón lấy. Hài Nhi ngồi trên chân mẹ, được giữ bằng đôi tay mẹ và một dải khăn buộc quanh hông, vòng qua cổ mẹ. Đức Maria ngồi trên mép một bể nước, sau lưng là hàng rào, vẫn mặc áo đỏ và áo choàng xanh như thường lệ. Thân cây cọ chiếm khoảng giữa mẹ và con, tàu lá xòe rộng phía trên. Một hồ nước xa xa, những thân cây mảnh, hoa cỏ và một bông bồ công anh ở mép trái hoàn tất khung cảnh.

Ý nghĩa và dụng ý

Cảnh có lẽ diễn ra trong cuộc Trốn sang Ai Cập. Bố cục được Raphael tính toán kỹ quanh Hài Nhi ở trung tâm, với cây cọ làm điểm tựa. Cây cọ là một dấu hiệu của cuộc vào thành Giêrusalem, nên cũng là biểu tượng cho cuộc tử nạn sắp tới. Các nhân vật giao tiếp sống động: Giuse nhìn Chúa Giêsu, Ngài đáp lại bằng một ánh nhìn chăm chú, như dò hỏi, còn Đức Maria, khác thường, lại nhìn Giuse chứ không nhìn con. Những bông hoa ở tiền cảnh gợi những ý niệm gắn với Đức Mẹ hay cuộc Thương khó, và hàng rào gợi khu vườn khép kín, biểu tượng cho sự đồng trinh của Mẹ.

Di sản

Những ánh nhìn trao đổi sống động, cỏ cây nơi tiền cảnh và phong cảnh làm nền gợi nhớ Leonardo da Vinci, còn những thân cây mảnh mai gợi nhớ Perugino, người thầy đầu tiên của Raphael. Màu sắc đã có độ đậm và phong phú tiêu biểu cho các tác phẩm thời chín muồi của ông. Chi tiết thực vật của cây cọ, thân và tàu lá, được mô tả là trung thực lạ thường, khi loài cây này rất hiếm ở Ý thời bấy giờ. Trước đây bức tranh từng được trùng tu để che hai vết nứt dọc sâu trên bề mặt.