The Ecstasy of Saint Cecilia

Thánh Cecilia hạ cây đàn organ xuống và ngước nhìn khi một ca đoàn thiên thần mở ra trên bầu trời, còn những nhạc cụ trần gian nằm vỡ dưới chân. Raphael không vẽ một vị thánh để tôn thờ, mà vẽ chính hành động lắng nghe thiên đàng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức tranh thờ được làm cho một nhà nguyện kính Thánh Cecilia trong nhà thờ dòng Augustinô San Giovanni in Monte ở Bologna. Vasari nói Hồng y Lorenzo Pucci đặt vẽ năm 1513, nhưng người bảo trợ nhà nguyện là Elena Duglioli dall'Olio, một phụ nữ quý tộc Bologna về sau được phong chân phước. Phần lớn sử gia ngày nay cho rằng nhà Pucci làm trung gian cho bà với Raphael và tranh được đặt khoảng năm 1516, khi nhà nguyện hoàn thành. Wikipedia ghi niên đại khoảng 1516-1517, còn Wikidata ghi 1514. Duglioli sùng kính Cecilia, giữ một thánh tích của vị thánh, và thuyết phục chồng sống khiết tịnh trong hôn nhân.

Điều nên ngắm kỹ

Cecilia đứng giữa, tay cầm cây đàn organ nhỏ, mắt ngước lên các thiên thần đang hát phía trên. Quanh bà là Thánh Phaolô tựa vào thanh gươm, Thánh Gioan Tông đồ với con đại bàng ló ra sau vạt áo, Thánh Augustinô với cây gậy mục tử, và Maria Mađalêna với bình dầu thơm bằng thạch cao. Nhà thơ Shelley viết về đôi mắt sâu thẳm của bà, mái tóc nâu hạt dẻ hất ra sau, gương mặt lắng lại vì niềm ngây ngất sâu xa, và về Thánh Gioan nghiêng mình về phía bà. Dưới chân bà là những nhạc cụ vỡ, đứt dây, mà theo Vasari do học trò của Raphael là Giovanni da Udine vẽ.

Ý nghĩa và dụng ý

Cecilia gắn với âm nhạc từ thời Trung cổ, nhưng những nhạc cụ vỡ dường như tượng trưng cho việc từ bỏ thú vui trần thế để hướng về điều thiêng liêng. Ở đây bà hiện thân cho âm nhạc tôn giáo như con đường kết hợp với Thiên Chúa. Bức tranh cũng ca ngợi sự khiết tịnh: chiếc thắt lưng giản dị là biểu tượng thời Phục hưng của đức tính ấy, Thánh Gioan là bổn mạng của sự đồng trinh, và Thánh Phaolô ca ngợi đời sống độc thân. Mỗi vị thánh đều gắn với thị kiến, như chính Duglioli, và ca đoàn thiên quốc vọng lại lòng sùng kính của bà, nơi âm nhạc giữ vai trò quan trọng.

Di sản

Bức tranh bị mang sang Paris năm 1798, và ở đó được chuyển từ tấm gỗ sang vải toan. Năm 1815 tranh trở về Bologna và sau khi làm sạch được treo ở Pinacoteca Nazionale. Tình trạng tranh kém, vì bị vẽ đè nhiều lần qua năm tháng. Một bản khắc của Marcantonio Raimondi khác biệt đáng kể, với các thiên thần chơi đàn hạc, kẻng tam giác và vĩ cầm, và các vị thánh ở tư thế khác. Một số học giả cho rằng nó ghi lại một bản phác đã mất, nhưng vì Raimondi hay thay đổi tác phẩm của Raphael, đó cũng có thể chỉ là một biến thể tự do.