The Ancestors of Christ: Uzziah, Jotham and Ahaz

Michelangelo · 1510

The Ancestors of Christ: Uzziah,  Jotham and Ahaz - Michelangelo

Một người phụ nữ quay lưng về phía ta, như để che cử chỉ cho con bú. Được vẽ chỉ trong hai ngày bích họa trên trần nhà nguyện Sistine, cảnh gia đình nhỏ này là một trong những khoảnh khắc dịu dàng nhất của Michelangelo.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Phía trên các ô bán nguyệt của nhà nguyện Sistine, Michelangelo vẽ một hàng ô vòm tam giác lõm, thuộc phần trần do Giáo hoàng Julius II đặt hàng. Cùng với các ô bán nguyệt bên dưới, chúng chứa loạt tranh Tổ tiên của Chúa Kitô, lấy từ gia phả của Chúa Giêsu trong Phúc âm Matthew. Trần được vẽ bích họa thành hai giai đoạn, bắt đầu từ bức tường đối diện bàn thờ, nên những tình tiết sau cùng của câu chuyện lại được vẽ trước. Đến mùa hè 1511, nửa đầu đã xong, giàn giáo được tháo ra và dựng lại ở nửa kia; giai đoạn hai bắt đầu tháng 10 năm 1511 và kết thúc một năm sau, kịp cho lễ ra mắt vào đêm trước lễ Các Thánh năm 1512. Ô vòm phía trên Uzziah, Jotham và Ahaz nằm gần cảnh Tội tổ tông và Bị đuổi khỏi Thiên đàng, thuộc cuối giai đoạn một, khoảng năm 1510, khớp với năm Wikidata ghi.

Điều nên ngắm kỹ

Jotham và Ahaz thường được nhận diện ở ô bán nguyệt bên dưới, nên gia đình Uzziah hẳn được thể hiện trong ô vòm. Cảnh này mất hai ngày bích họa. Phía trước, một người phụ nữ ngồi, xoay thân trên về phía người xem như để che cử chỉ cho đứa trẻ đang nghiêng vào ngực mình bú. Phía sau là một người đàn ông bế một đứa trẻ khác. Màu áo khá trầm nhưng giàu sắc độ, được tạo khối bằng những ánh sáng óng ánh thay vì bóng đổ thông thường: người phụ nữ mặc váy hồng với bóng màu xanh lục. Như ở các cảnh khác, phần sáng nhất nằm ở phía trước, từ chiếc khăn trùm đầu rất sáng của bà lùi dần tới gương mặt đứa trẻ phía sau, chìm hẳn trong bóng tối.

Ý nghĩa và dụng ý

Các ô vòm khác các ô bán nguyệt về phong cách và hình thức: nền tối thay vì nền sáng, và các gia đình ngồi bệt dưới đất chứ không ngồi trên bậc thềm, để vừa với khoảng trống hình tam giác. Nhân vật chỉ được nhận diện qua những cái tên ghi trên tấm biển ở ô bán nguyệt bên dưới, và một ô bán nguyệt có ô vòm phía trên thường mang ba tên thay vì hai. Giới nghiên cứu không thống nhất ai là ai. Michelangelo không gắn cho nhân vật bất kỳ biểu tượng nhận diện nào, và có lẽ ông cũng không muốn một sự nhận diện trực tiếp, chắc chắn, mà tập trung thể hiện những kiểu người và dáng điệu khác nhau. Chính sự bỏ ngỏ ấy khiến các nhóm gia đình lặng lẽ này mở ra cho người xem tự cảm nhận. Cách nhạt dần từ tiền cảnh sáng rõ tới hậu cảnh mờ tối là một cách tạo chiều sâu, giống lối bề mặt chưa hoàn thiện mà Michelangelo dùng trong điêu khắc, như Tondo Pitti và Tondo Taddei.

Di sản

Trong các khoảng tam giác phía trên mỗi ô vòm là những hình được gọi là tượng khỏa thân màu đồng, các hình đơn sắc giả chất liệu đồng, đặt đối xứng trên nền tím sẫm và ngăn cách bởi một chiếc sọ cừu đực treo dải ruy băng vàng. Ở đây chỉ một ngày bích họa là đủ cho cả hai hình. Chúng nằm dọc theo khung xiên, một chân co về trước, một tay vòng ra sau, nhìn nhau theo dáng nghiêng. Cả hai được vẽ từ cùng một bản phác thảo lật ngược, với vài khác biệt nhỏ như vị trí vai hơi khác, tránh sự đối xứng cứng nhắc. Bức bích họa rộng khoảng 245 x 340 cm và vẫn ở nguyên chỗ trong nhà nguyện Sistine, thuộc Bảo tàng Vatican.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia (French) · Wikidata

Về họa sĩ

Michelangelo (1475-1564)

nghệ thuật tôn giáo · Thượng Phục Hưng · Nhà nguyện Sistina

Tranh khác của Michelangelo

Tranh của các họa sĩ liên quan