Portrait of Doña Isabel de Requesens y Enríquez de Cardona-Anglesola

Một người phụ nữ trong bộ nhung đỏ thẫm nhìn thẳng vào ta, tóc buông lơi, chiếc mũ có dáng như vầng hào quang. Làm quà cho vua nước Pháp, bức chân dung do xưởng của Raphael vẽ, và suốt nhiều thế kỷ không ai chắc bà là ai.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1518, Hồng y Bibbiena, thay mặt Giáo hoàng Lêô X, đặt Raphael vẽ chân dung phu nhân phó vương Napoli để tặng vua Pháp François I, người sưu tầm chân dung phụ nữ đẹp. Nhà văn Brantôme cho rằng đó là Giovanna d'Aragona, nhưng một nghiên cứu năm 1997 chỉ ra bà là Isabel de Requesens, vợ của Ramón de Cardona, phó vương Napoli từ 1509 đến 1522. Theo Vasari, Raphael cử phụ tá trẻ Giulio Romano tới Napoli vẽ tranh, trừ gương mặt do chính Raphael đảm nhận; một văn bản do Raphael viết tay xác nhận phần việc của Giulio.

Điều nên ngắm kỹ

Bà ngồi xoay về phía trái người xem trong chiếc váy nhung đỏ thẫm viền vàng, tay áo xẻ lộ lớp vải màu kem của áo lót. Một tay vân vê lớp lông thú quanh vai, tay kia đặt trên đầu gối. Phía sau, một người phụ nữ tựa lan can hành lang nhìn xuống khu vườn, và mái vòm trích lại trần nhà Cupid và Psyche của chính Raphael ở Villa Farnesina. Mái tóc buông, sắc đỏ của y phục, màu của tình yêu theo Petrarca, và ánh nhìn trực diện là những chi tiết gợi cảm. Đôi gối hé mở rõ ràng và hai bàn tay không chắp lại kín đáo là điều mới mẻ trong tranh chân dung.

Ý nghĩa và dụng ý

Ai vẽ phần nào đến nay vẫn còn tranh luận. Wikipedia cho biết tác phẩm nay thường được xem là do Giulio Romano vẽ theo phác thảo của Raphael, rồi được Raphael sửa lại, trong khi Luitpold Dussler cho rằng toàn bộ là của Giulio. Cùng với một chân dung liên quan vẽ Isabella xứ Aragon, nó được gọi là một trong các bức Gioconda của Raphael, vì những gợi nhắc tới Mona Lisa của Leonardo, bức tranh khi ấy đã thuộc bộ sưu tập của François I. Cả hai đều có tượng mèo chạm trông như sư tử ở bên phải, một cách chơi chữ với tên Leonardo. Có ý kiến cho rằng vẻ đẹp ở đây là công thức nhiều hơn là chân dung thật, vì cả hai người được cho là người mẫu đều nổi tiếng xinh đẹp.

Di sản

Vasari kể rằng một bản sao hoàn toàn do Giulio Romano vẽ đã được gửi tới nhà vua cùng bản gốc, và Brantôme từng thấy một phiên bản trong phòng vua ở Fontainebleau và một bản trong phòng hoàng hậu. Francesco Primaticcio trùng tu bức tranh vào giữa thế kỷ 16, và tranh được chuyển từ ván gỗ sang toan vào thời ấy hoặc vào thế kỷ 18. Manet có lẽ đã nghĩ tới bức này khi vẽ vợ mình là Suzanne trong bức Đọc sách. Wikipedia cho biết tranh nay ở Louvre tại Lens; Wikidata ghi Khoa Hội họa của Louvre và kích thước 120 x 95 cm.

Có thể bạn chưa biết

Được đặt vẽ năm 1518 để tặng vua Pháp François I.
Năm 1997 người mẫu được xác định là Isabel de Requesens, phu nhân phó vương Napoli.
Thường được cho là Giulio Romano vẽ theo thiết kế của Raphael.
Được chuyển từ ván gỗ sang toan.

Wikipedia · Wikidata