Jean-Léon Gérôme · 1895
%20438.jpg)
Vua Louis XIV dạo bước bên Madame de Maintenon khi mặt trời lặn sau Versailles và một vầng trăng xanh lạ lùng mọc lên. Vầng trăng ấy về sau bị xóa khỏi tranh, và Gérôme đã đấu tranh để vẽ nó trở lại.
Gérôme tìm thấy đề tài này trong một lần đến Versailles. Được mời dự bữa ăn ở đó nhưng đến muộn, ông đi vào công viên tìm bạn bè. Gần cung điện, ông sững sờ trước khung cảnh: mặt trời thấp chỉ vừa dát vàng đỉnh tòa nhà, còn phía trên là vầng trăng xanh lục thêm vào, theo lời ông, một nốt u buồn, lặng lẽ và thơ mộng. Ông hiểu ngay đó là đề tài cho một bức tranh. Trong bữa ăn, người bạn Victorien Sardou, một chuyên gia về xe cổ, đề nghị cho ông dùng bộ sưu tập tranh vẽ, bản khắc và tranh sơn dầu về đề tài này, và khi bữa ăn kết thúc Gérôme đã biết rõ mình sẽ vẽ gì.
Cảnh diễn ra bên hồ Bassin du Nord, một đoàn người của triều đình đang rời xa cung điện. Dẫn đầu là Louis XIV đi bộ cạnh Madame de Maintenon ngồi trên chiếc ghế ba bánh do một người hầu đẩy, theo sát là ba cậu tiểu đồng. Phía sau là hàng cận thần ngồi trong hoặc đi bên những chiếc ghế có bánh của riêng họ. Mặt trời lặn chỉ còn soi tầng trên cùng của cung điện, ánh sáng phản chiếu trên mặt hồ nơi một đôi thiên nga bơi, và vầng trăng tròn xanh lục treo trên bầu trời không mây. Tranh sơn dầu trên vải, 81 x 139 cm, ký J. L. GEROME trên mép hồ, góc dưới bên trái.
Để có trang phục, Gérôme dùng lại nhiều bộ y phục ông đã mua cho bức Tiếp đón Condé ở Versailles. Đề tài là nhà vua, triều đình và cung điện, nhưng cảm xúc đến từ giờ khắc: một cuộc dạo chậm lúc hoàng hôn dưới vầng trăng mà chính họa sĩ gọi là buồn và thơ mộng. Báo chí không cùng cảm nhận. Vầng trăng xanh lục làm giới phê bình phật ý, họ đọc thấy trong đó một ẩn ý khiếm nhã. Gérôme vẽ Louis XIV trong ba đề tài: cuộc dạo chơi này, Tiếp đón Đại Condé ở Versailles, và Louis XIV và Molière.
Wikidata ghi tranh vẽ năm 1895, và tranh được trưng bày tại Salon năm 1896, cùng năm với bức Sự thật trồi lên từ giếng. Khi tranh được cho mượn triển lãm ở Paris, Gérôme biết rằng vầng trăng đã bị xóa sau khi Edward Brandus mua tranh ở New York năm 1901. Ông viện dẫn quyền nhân thân của nghệ sĩ được bảo vệ tính chất tác phẩm của mình, vẽ lại toàn bộ bầu trời và đặt vầng trăng trở lại, làm dịu bớt màu sắc khác thường của nó. Ngày 6 tháng 4 năm 1903, ông viết cho Brandus rằng mình đã sửa lại bức tranh từng bị cắt xén. Từ năm 1956 tranh thuộc về Joan Cohen ở New York, và được chuyển nhượng qua Sotheby's New York năm 2021.
Jean-Léon Gérôme (1824-1904)
Pollice verso - Jean-Léon Gérôme (1872)
The Slave Market - Jean-Léon Gérôme (1866)
Phryne before the Areopagus - Jean-Léon Gérôme (1861)
Bonaparte Before the Sphinx - Jean-Léon Gérôme (1867)
Cleopatra and Caesar - Jean-Léon Gérôme (1866)
The Duel After the Masquerade - Jean-Léon Gérôme (1857)
The Execution of Marshal Ney - Jean-Léon Gérôme (1868)
Bữa trưa trên cỏ - Édouard Manet (1863)
Olympia - Édouard Manet (1863)
Cội nguồn nhân gian - Gustave Courbet (1866)
An táng tại Ornans - Gustave Courbet (2020)
Cẩm chướng, huệ, huệ, hồng - John Singer Sargent (1885-1886)
Chân dung quý cô X - John Singer Sargent (1884)
Nữ thần Tự do dẫn dắt nhân dân - Eugène Delacroix (1830)
Death of Sardanapalus - Eugène Delacroix (1827)
The Death of Socrates - Jacques-Louis David (1787)
The Oath of the Horatii - Jacques-Louis David (1784)
The Ladies Waldegrave - Joshua Reynolds (1780)
Captain George K. H. Coussmaker - Joshua Reynolds (1782)