Mond Crucifixion

Hai thiên thần hứng máu Chúa vào những chén vàng trong khi mặt trời dát vàng và mặt trăng dát bạc treo cạnh nhau trên bầu trời. Dưới chân thập giá, một họa sĩ trẻ ký tên, Raphael xứ Urbino, trên một trong những tác phẩm sớm nhất của mình.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Thương gia buôn len Domenico Gavari đặt vẽ bức tranh bàn thờ này cho nhà nguyện an táng của ông trong nhà thờ San Domenico ở Città di Castello, vùng Umbria, gần quê Urbino của Raphael. Nhà nguyện dâng kính Thánh Giêrônimô, và phần lớn khung đá nguyên bản vẫn còn, khắc năm 1503. Con trai đầu của Gavari, Girolamo, tức Giêrônimô, đã mất khi còn nhỏ. Wikipedia ghi tranh vẽ năm 1502 đến 1503, có lẽ là tác phẩm thứ hai của Raphael sau bàn thờ Baronci, làm cho Andrea Baronci, cộng sự của Gavari. Wikidata chỉ ghi thập niên 1500.

Điều nên ngắm kỹ

Chúa Kitô treo trên thập giá với vẻ an bình, đội mão gai, quấn khăn màu đỏ khác thường, trên nền đồi Umbria với Città di Castello ở xa. Một bên, Maria Mađalêna quỳ, Thánh Gioan Tông đồ đứng phía sau; bên kia, Đức Mẹ đứng sau Thánh Giêrônimô đang quỳ, tay cầm hòn đá để đấm ngực sám hối. Hai người quỳ chiêm ngắm Chúa, còn hai người đứng vặn tay và nhìn ra phía người xem. Dưới chân thập giá có dòng chữ bạc RAPHAEL VRBIN AS P. Ánh sáng đến từ bên trái, đúng hướng cửa sổ của nhà nguyện.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh chịu ảnh hưởng lớn từ Perugino, người Raphael quen ở Perugia, và rất giống bàn thờ Monteripido của ông khoảng năm 1502, với những thiên thần và dải lụa tương tự. Vasari về sau nói rằng nếu Raphael không ký tên thì chẳng ai tin đây là tranh của ông chứ không phải của Perugino. Thế nhưng họa sĩ trẻ cũng dùng ngón tay miết và làm mềm lớp sơn ướt, để lại những dấu vân tay đến nay vẫn còn nhận ra được. Thánh Giêrônimô sống nhiều thế kỷ sau cuộc Khổ nạn, nhưng ông có mặt ở đây với tư cách thánh bổn mạng của nhà nguyện, quỳ ở nơi một người cha mất đứa con tên Giêrônimô sẽ cầu nguyện.

Di sản

Bức bàn thờ từng có phần đế gồm ba tấm; hai tấm còn lại, ở Lisboa và ở Raleigh, Bắc Carolina, kể các phép lạ của Thánh Giêrônimô. Hồng y Fesch mua tấm chính năm 1808 và để lại một bản sao trong nhà nguyện. Tranh qua tay Lord Ward, sau là Bá tước Dudley, rồi năm 1892 tới Ludwig Mond, người mà tranh mang tên; năm 1924 tranh vào Phòng tranh Quốc gia London. Phân tích tại đây tìm thấy lam ultramarine tự nhiên, vàng chì thiếc, xanh đồng, đỏ son và đất màu. Tấm tranh có kích thước 283,3 x 167,3 cm.