Louis XIV and Molière

Jean-Léon Gérôme · 1862

Louis XIV and Molière - Jean-Léon Gérôme

Vua Mặt Trời dùng bữa sáng cùng Molière trước mặt cả triều đình, và Tổng giám mục Paris không giấu nổi vẻ bất bình. Gérôme biến một giai thoại cung đình thành cảnh tượng mà giới phê bình rất thích công kích.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Jean-Léon Gérôme vẽ bức sơn dầu trên tấm gỗ này năm 1862. Đề tài lấy từ một giai thoại trong hồi ký của bà Campan, in năm 1823. Molière đã mua chức hầu phòng của nhà vua, chức vụ cho ông quyền ngồi cùng bàn với giới quý tộc, vậy mà các hầu phòng khác không chịu ăn cùng ông. Để quở trách triều thần, Louis XIV mời Molière ngồi ăn ở chính bàn của mình và nói: các ngươi thấy ta đang lo cho Molière ăn, người mà đám hầu phòng của ta cho là không đủ xứng làm bạn với họ. Đây là lần đầu Gérôme vẽ một cảnh lịch sử thế kỷ 17, tiếp nối một bức tranh cùng đề tài của Ingres.

Điều nên ngắm kỹ

Cảnh diễn ra trong phòng riêng của nhà vua ở Versailles. Ở giữa, Louis XIV ngồi trên ghế bành nhung đỏ tay vịn mạ vàng, bên một bàn ăn chỉ chia sẻ cùng Molière. Molière ngồi đối diện trên một chiếc ghế đẩu, tay cầm nĩa. Bố cục dựa trên sự tương phản: bên phải là Molière ăn mặc giản dị với bốn người hầu phía sau; bên trái là nhà vua y phục lộng lẫy cùng một đám đông triều thần. Trong số đó có Tổng giám mục Paris trong áo lễ xanh rực rỡ, không hề che giấu sự bất bình. Chữ ký J.L.GEROME nằm trên cánh cửa ở góc trên bên trái.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh nói về địa vị và sự tôn trọng. Một ông vua, ở đỉnh cao của thứ bậc cung đình khắt khe, chọn tôn vinh một nhà soạn kịch kiêm diễn viên mà triều đình coi thường, và công khai lựa chọn ấy ngay trong bữa sáng. Khổ tranh nằm ngang, 45,7 x 78,7 cm, cho phép Gérôme xếp hai thế giới đối mặt nhau: Molière giản dị và triều đình lấp lánh. Không phải nhà phê bình nào cũng chấp nhận giọng điệu nhẹ nhàng ấy. T. Pelloquet thấy nhà vua quá tầm thường, chẳng có chút uy nghi nào lịch sử gán cho ông. Mantz viết rằng mong đây là sai lầm cuối cùng của Gérôme, trách ông biến lịch sử thành hài kịch.

Di sản

Gérôme trưng bày tranh tại Salon năm 1863, cùng năm với bức Người tù. Nhờ nhà xuất bản kiêm buôn tranh Goupil và Cie, bức tranh trở nên rất nổi tiếng, và được đánh giá cao hơn tác phẩm của Jacques-Edmond Leman trưng bày cùng Salon. Hiện còn một bản nghiên cứu và một bản sao do chính tay họa sĩ vẽ trong các bộ sưu tập tư nhân. Về sau Gérôme còn vẽ những cảnh Versailles khác, trong đó có Cuộc đón tiếp Grand Condé tại Versailles năm 1878. Năm 1940, tranh được mua cho thư viện công cộng của thành phố Malden, bang Massachusetts, và vẫn ở đó đến nay.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Jean-Léon Gérôme (1824-1904)

tranh lịch sử

Tranh khác của Jean-Léon Gérôme

Tranh của các họa sĩ liên quan