Judith and Holofernes

Trong ánh sáng rực, hai người phụ nữ mang đi chiếc đầu bị chặt trên khay, trong khi trong lều tối bên cạnh, thân thể không đầu vẫn còn co giật và một người lính ngủ say. Michelangelo vẽ cuộc giải cứu trong Kinh Thánh này ở một góc trần nhà nguyện Sistine.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức bích họa, khoảng 570 x 970 cm, có niên đại khoảng năm 1508, thuộc trần nhà nguyện Sistine do Giáo hoàng Giuliô II đặt hàng. Michelangelo bắt đầu vẽ vòm trần gần cửa dùng cho các cuộc rước của giáo hoàng và kết thúc trên bàn thờ. Judith và Holofernes, theo sách Giuđitha chương 13, nằm ở ô góc ngay bên trái cửa vào, nên là một trong những cảnh đầu tiên ông vẽ. Đây là một trong bốn cảnh góc lấy từ Cựu Ước về việc Thiên Chúa che chở dân Israel.

Điều nên ngắm kỹ

Cảnh chia thành ba vùng. Ở giữa, trong ánh sáng rực trước bức tường trắng xiên, Judith và người hầu đã giết xong bạo chúa và mang đầu hắn trên chiếc khay kim loại đặt trên đầu người hầu, Judith bắt đầu phủ khăn lên. Bên phải, trong bóng tối, Holofernes nằm trần truồng trên giường, vẫn còn co giật: một tay như đã chết, tay kia giơ lên đe dọa, một chân đạp vào tấm ga. Judith giấu mặt nhưng như quay về phía thi thể. Bên trái, một lính gác áo xanh ngủ gục trên chiếc khiên đỏ. Áo của hai người phụ nữ rực lên sắc lam, vàng, xanh lục, hồng và đỏ.

Ý nghĩa và dụng ý

Hai người phụ nữ được chuyển từ bản vẽ mẫu bằng kỹ thuật rắc bột than, Holofernes được vẽ trong một ngày với đường viền khắc vào vữa ướt, còn người lính được vẽ thẳng không cần chuẩn bị. Cảnh này đi đôi với Đavít và Goliát ở góc đối diện: cả hai đều là những người hùng khó ngờ, một phụ nữ và một thiếu niên, giải phóng Israel khỏi kẻ thù khủng khiếp, báo trước chiến thắng của Giáo hội và nói về sự khiêm nhường chiến thắng. Khác với Kinh Thánh, nơi chiếc đầu được bỏ vào túi, Michelangelo dùng chiếc khay, kiểu hình phổ biến nhờ các tấm tranh của Botticelli ở Uffizi, và vẽ một căn phòng có tường thay cho lều, theo đúng chữ trong bản Kinh Thánh Malermi.

Di sản

Theo Charles de Tolnay, Agoston và Frank Zollner, đầu Holofernes có lẽ là chân dung tự họa của Michelangelo, chứ không phải chân dung Giuliô II như James Beck lập luận năm 2001. Một phác thảo ý tưởng đầu tiên bằng than cho cảnh này được giữ ở Bảo tàng Teylers tại Haarlem, với cách sắp xếp nhân vật khác. Sự tương phản mạnh giữa vùng giữa sáng rực và các góc mờ tối đi theo hình tam giác lõm của trần, tạo cảm giác chiều sâu đáng kinh ngạc vẫn cuốn hút người xem ở Bảo tàng Vatican.