Head of a Stag

Một đầu hươu sống động, cảnh giác, sáng lên trên nền tối, được bắt lấy chỉ bằng vài nét cọ nhanh và tự tin. Hầu hết giới phê bình cho đó là tranh của Velázquez, nhưng không ai thống nhất ông vẽ khi nào, hay đây có phải con hươu được ghi trong các bản kiểm kê hoàng gia xưa.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Tên tiếng Tây Ban Nha là Cabeza de venado, tức đầu hươu, bức sơn dầu trên toan này được gần như toàn bộ giới phê bình gán cho Velázquez. Ngoại lệ là Enriqueta Harris, người không nhắc tới nó, và Bernardino de Pantorba, người nghi ngờ tính xác thực vào năm 1955. Niên đại thì còn tranh cãi. Phần lớn giới phê bình xếp tranh vào cuối thập niên 1630, nhưng José López-Rey cho rằng tranh vẽ khoảng 1626 đến 1628, dựa vào bản kiểm kê cung điện Alcázar năm 1636 ghi một chiếc gạc hươu do Velázquez vẽ, kèm dòng chữ con vật bị vua Philip IV hạ năm 1626. Nghiên cứu kỹ thuật của Prado về cách chuẩn bị toan và cách đi sơn được cho là ủng hộ López-Rey, và Wikidata ghi năm 1627.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm toan khoảng 66 x 52 cm, được bảo quản tốt dù có vài chỗ mất sơn ở mép; có thể tranh đã bị cắt bớt. Hãy nhìn cách sơn được đặt lên: những nét cọ nhanh, chính xác, hầu như không sửa lại, và những điểm sáng rực đậm sơn tạo một vầng sáng quanh bộ lông con vật. Lối vẽ này được so sánh với bức Hoàng tử Baltasar Carlos cưỡi ngựa năm 1636 của Velázquez. Con vật ở đây đang sống, không phải chiến lợi phẩm treo trên tường, và đó là một lý do khiến vài học giả nghĩ rằng mô tả về chiếc sừng hay gạc trong các bản kiểm kê hợp với một bức tranh khác hơn.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh nằm bên rìa thế giới săn bắn hoàng gia, nơi một con hươu do nhà vua hạ đáng được ghi lại bằng màu vẽ. Nhưng việc đồng nhất nó với các bản kiểm kê lại gặp khó. Bản kiểm kê năm 1636 ghi kích thước khoảng 105 x 105 cm, bản năm 1700 nói tranh hư hỏng tới mức không được định giá, và một đầu hươu kèm gạc được cứu khỏi vụ cháy cung điện Alcázar năm 1734 với kích thước hơi lớn hơn. Sau năm 1747 tranh không còn được nhắc tới trong bộ sưu tập hoàng gia. Tấm toan nhỏ hơn, còn tốt của Prado vì thế khó khớp với hồ sơ về một bức tranh hư hại ấy.

Di sản

Một ứng viên khác là bức đầu hươu thuộc Di sản Quốc gia Tây Ban Nha tại cung điện El Pardo, được mua cho nữ hoàng Isabel II từ Hầu tước Salamanca và từng được Antonio Ponz gắn với Velázquez. Alfonso E. Pérez Sánchez cho rằng chiếc gạc gốc của Velázquez ở đó đã được một họa sĩ khác, có lẽ là Juan García de Miranda, phục chế và vẽ thêm nhiều. José López-Rey và Jonathan Brown không đưa bức ấy vào danh mục của họ. Bức ở Prado được Fernando de Aragón y Carrillo de Albornoz, Hầu tước Casa Torres, mua năm 1920, và nằm ở Bảo tàng Prado từ khi ông hiến tặng năm 1975.

Có thể bạn chưa biết

Được gần như toàn bộ giới phê bình gán cho Velázquez.
Phần lớn xếp vào cuối thập niên 1630, López-Rey cho là 1626-1628; Wikidata ghi 1627.
Khoảng 66 x 52 cm.
Ở Bảo tàng Prado từ khi được hiến tặng năm 1975.

Wikipedia · Wikidata