Almehs playing chess in a café

Jean-Léon Gérôme · 1870

Almehs playing chess in a café - Jean-Léon Gérôme

Hai người phụ nữ ngồi trên một chiếc lồng gỗ trong quán cà phê tối, cúi trên bàn cờ, còn một người lính dõi theo từng nước đi. Gérôme vẽ ván cờ lặng lẽ này năm 1870, sau khi gặp các vũ nữ trong chuyến đi Ai Cập.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1868, Gérôme đến ốc đảo Fayoum cùng người bạn đồng hành Paul Lenoir. Tại Sinuris họ gặp một nhóm almeh và mời họ đi cùng, và anh rể của Gérôme là Albert Goupil đã chụp ảnh những người phụ nữ ấy. Về Pháp, họa sĩ kiếm được trang phục cho người mẫu. Hai năm sau, năm 1870, ông vẽ cảnh đời thường ở Ai Cập thời Ottoman này. Wikipedia tiếng Pháp ghi tranh 65,7 x 54,8 cm và thuộc sưu tập tư nhân, còn Wikidata ghi Bảo tàng Metropolitan và Bộ sưu tập Najd.

Điều nên ngắm kỹ

Hai người phụ nữ dùng chiếc lồng gỗ làm ghế. Một người mặc trang phục almeh: quần phồng vàng, áo gi lê đỏ, lớp vải tuyn đen trong suốt và khăn đội đầu trang trí, đeo chuỗi vòng vàng nặng gắn huy chương, tay trái cầm tẩu, mắt chăm chú vào ván cờ. Người kia khoác áo choàng xanh kiểu cổ, trùm khăn xanh, tay phải chạm bàn cờ. Bên cạnh, một bashi-bazouk, lính không chính quy của quân Ottoman, chăm chú quan sát. Phía sau, một người rót nước vào bồn, những người khác hút tẩu hay trò chuyện. Một luồng sáng rọi xuống từ lỗ trên mái. Chữ ký J.L. GEROME nằm ở mép bàn cờ.

Ý nghĩa và dụng ý

Almeh là nữ vũ công, ca sĩ và nhạc công Ai Cập rất tài hoa, thường được mời vào hậu cung để dạy dỗ và mua vui. Từ này cũng được dùng như cách nói tránh để chỉ vũ nữ khiêu gợi, vai trò lộ rõ hơn sau khi ghawazi, một kiểu vũ nữ truyền thống khác, bị cấm năm 1834. Almeh hiếm khi biểu diễn trước công chúng, và bài viết cho rằng người mẫu ở đây có lẽ đúng hơn là một ghawazi. Ánh sáng từ trên cao khiến cảnh vật thân mật và bí ẩn, một khoảnh khắc thường ngày thấm đẫm vẻ gợi cảm và xa lạ vốn lặp lại trong tranh Gérôme.

Di sản

Tranh almeh của Gérôme, và rộng hơn là cách ông khám phá văn hóa phương Đông, để lại dấu ấn lâu dài trong nghệ thuật phương Tây thế kỷ 19. Ông đôi khi bị phê phán vì lối nhìn phương Đông xa lạ và rập khuôn, nhưng tác phẩm của ông vẫn là những ví dụ cuốn hút của chủ nghĩa Đông phương hàn lâm, nhìn qua lăng kính châu Âu. Bức tranh qua nhiều chủ: bà T. A. Scott ở Philadelphia từ 1885 đến 1895, một sưu tập tư nhân ở Mỹ, Newhouse Galleries, Bảo tàng Nelson-Atkins từ 1932, Schoneman Galleries từ 1947, một phiên đấu giá Christie's ở New York năm 1983, rồi Mathaf Gallery ở London.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Jean-Léon Gérôme (1824-1904)

nghệ thuật dân gian · Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan

Tranh khác của Jean-Léon Gérôme

Tranh của các họa sĩ liên quan