View of Toledo

Bầu trời giông bão sẫm tối đè xuống một thành phố xám trên những ngọn đồi xanh rực. El Greco không vẽ Toledo như nó vốn có, mà như ông mơ về nó.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Quang cảnh Toledo là một trong hai bức tranh phong cảnh còn lại của El Greco, bức kia là Quang cảnh và Bản đồ Toledo. Tranh phong cảnh rất hiếm ở Tây Ban Nha thời Phục Hưng và Baroque, hiếm đến mức có người ngờ bức này được cắt ra từ một tác phẩm lớn hơn, dù chưa có bằng chứng. Niên đại còn tranh cãi. Tài liệu cũ xếp nó sau năm 1600, ngay trước khi họa sĩ mất năm 1614, còn Harold Wethey cho rằng nó được vẽ khoảng 1595-1600. Wikidata ghi năm 1596. Cả hai bức về Toledo được tìm thấy trong bộ sưu tập của Pedro Salazar de Mendoza, người say mê thành phố này.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy bắt đầu từ bầu trời. Nó tối sầm lại gần thành phố, một vùng xanh, đen và trắng cuộn xoáy, được xem là một trong những bầu trời nổi tiếng nhất của hội họa phương Tây. Bên dưới, đồi xanh rực, và trên đỉnh, thành phố xám nhạt bắt sáng giữa bóng tối. Tìm Lâu đài San Servando bên trái: nó được đặt đúng vị trí. Rồi tìm nhà thờ chính tòa và pháo đài Alcázar, được El Greco dời khỏi vị trí thật để dựng nên Toledo của riêng ông. Góc dưới bên phải là chữ ký bằng chữ Hy Lạp, tên thật Domenikos Theotokopoulos, gợi nhớ cội nguồn đảo Crete.

Ý nghĩa và dụng ý

Vì sao lại sắp đặt lại một thành phố có thật? Walter Liedtke cho rằng El Greco vẽ Toledo như niềm hy vọng về điều nó có thể trở thành, và tôn vinh sự vĩ đại của nó bằng cách đặt nó trên đỉnh đồi, gần trời nhất có thể mà không bay lên không trung. Những ngọn đồi gần như là bệ đỡ. Jonathan Brown và Richard Kagan cũng cho rằng họa sĩ nắn thành phố theo trí tưởng tượng. Theo truyền thống trung cổ, ông sắp các công trình để tạo nên "một thành phố của tinh thần". Có người gắn không khí bí ẩn của tranh với chủ nghĩa thần bí thấm đẫm Toledo thời ấy.

Di sản

Ngày nay bức tranh ở Bảo tàng Nghệ thuật Metropolitan, New York. Nhà sử học nghệ thuật Keith Christiansen xếp nó vào hàng những kiệt tác tham vọng nhất của El Greco và một trong những tranh phong cảnh lừng danh nhất phương Tây. Nó thường được nhắc cùng Đêm đầy sao của Van Gogh và bầu trời của Turner, Monet. Vì lệnh cấm được cho là của Công đồng Trent đối với tranh phong cảnh, có người xem đây có thể là bức tranh phong cảnh Tây Ban Nha đầu tiên của thời đại. Hãy so với Quang cảnh và Bản đồ Toledo ở Bảo tàng El Greco: bức sau ấm và nâu, nhìn từ trên cao, còn bức này toàn giông bão và xanh rực.