Xác Kitô chết trong mộ

Hans Holbein the Younger · 1520s

Xác Kitô chết trong mộ - Hans Holbein the Younger

Một tấm gỗ chỉ cao 30,5 cm mà dài hai mét chứa thân xác Chúa Kitô như một tử thi thật: gầy, duỗi dài, mắt và miệng vẫn còn mở. Dostoevsky nói một bức tranh như thế có thể khiến người ta mất đức tin.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Hans Holbein Con vẽ tấm gỗ đoan này bằng sơn dầu và tempera trong khoảng 1520 đến 1522; Wikidata chỉ ghi là thập niên 1520. Không ai biết chắc tranh được làm để làm gì. Có ý kiến cho rằng đó là phần bệ của một bàn thờ, một tác phẩm đứng riêng, hoặc vật trang trí cho một ngôi mộ, và năm 1999 hai sử gia Oscar Bätschmann và Pascal Griener đặt giả thuyết tranh thuộc về một Mộ Thánh, có thể là nắp đặt lên trên. Tranh gắn với Bonifacius Amerbach, người cũng được Holbein vẽ chân dung, và đi vào bộ sưu tập Amerbach với tên bức tranh một người chết của H. Holbein. Có truyền thuyết rằng Holbein dùng một xác người vớt từ sông Rhine làm mẫu.

Điều nên ngắm kỹ

Khuôn khổ là cú sốc đầu tiên: khoảng 30,5 x 200 cm, một chiếc hộp hẹp như ép thân xác nằm dẹt xuống. Chúa nằm to bằng người thật, dài và gầy rộc. Gương mặt, bàn tay, bàn chân và các vết thương trên thân được vẽ như da thịt người chết đang bắt đầu phân hủy. Có ba vết thương nhìn thấy được, ở bàn tay, sườn và bàn chân. Bätschmann và Griener nhận thấy ngón tay giữa giơ lên như vươn về phía người xem, còn những lọn tóc như xuyên ra khỏi mặt tranh. Phía trên thân xác, các thiên thần cầm khí cụ Khổ nạn mang dòng chữ Latinh Giêsu Nazareth, Vua dân Do Thái.

Ý nghĩa và dụng ý

Holbein cho thấy Con Thiên Chúa sau khi đã chịu số phận của một con người bình thường. Như nhiều nghệ sĩ thời đầu Cải cách Tin Lành, ông bị cuốn hút bởi đề tài chết chóc, và cha ông từng dẫn ông đi xem bàn thờ của Matthias Grünewald ở Isenheim, tác phẩm nhằm khơi dậy cả cảm giác tội lỗi lẫn lòng trắc ẩn. Cùng tinh thần đó, tấm tranh này muốn gợi lòng sùng kính bằng cách từ chối mọi sự an ủi. Nhà phê bình Michel Onfray viết rằng vì không ai khép mắt và miệng lại, người xem như thấy Chúa đang nhìn, như thể ngay cả khi chết Ngài vẫn nhìn và vẫn nói.

Di sản

Tấm tranh đã khiến người xem say mê từ khi ra đời, và đến nay vẫn ở Bảo tàng Nghệ thuật Basel. Năm 1867, Fyodor Dostoevsky đứng trước tranh lâu đến mức vợ ông phải kéo ông đi, vì sợ nó sẽ gây ra một cơn động kinh. Ông đưa bức tranh vào tiểu thuyết Chàng ngốc năm 1869: Hoàng thân Myshkin thấy một bản sao trong nhà Rogozhin và nói nó có thể làm người xem mất đức tin, còn chàng Ippolit sắp chết thì lập luận rằng tranh cho thấy tự nhiên mù quáng chiến thắng cả sinh thể hoàn hảo nhất. Hiếm bức tranh nào mang một cuộc tranh luận thần học đi xa đến vậy vào văn chương.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

nghệ thuật tôn giáo · nam giới · Giê-su · Xác chết

Tranh khác của Hans Holbein the Younger

Tranh của các họa sĩ liên quan