Saint Peter and Saint Paul

Hai vị tông đồ đứng cạnh nhau, đôi tay bắt chéo mà không chạm vào nhau. El Greco vẽ Phê-rô và Phao-lô ở Toledo như hai con người đang lặng lẽ bất đồng, dưới một khoảng trời xanh bỗng mở ra.

Câu chuyện phía sau bức tranh

El Greco hoàn thành bức tranh trong khoảng 1590 đến 1600, khi sống ở Toledo, và Wikidata ghi năm 1595, giữa khoảng ấy. Ông trở lại một đề tài đã từng vẽ, trong một bức nay ở bảo tàng Hermitage. Sinh khoảng năm 1541 ở vùng nay là Heraklion trên đảo Crete, Doménikos Theotokópoulos học Titian ở Venice trong thập niên 1560 rồi định cư ở Toledo năm 1577, nơi ông mất vào tháng 4 năm 1614. Biệt danh của ông là tiếng Ý, nghĩa là người Hy Lạp.

Điều nên ngắm kỹ

Phê-rô đứng bên trái, lớn tuổi hơn, tay trái cầm chìa khóa thiên đàng. Phao-lô đứng bên phải, cầm thanh gươm. Sau đầu hai người, El Greco mở một mảng xanh lam đậm giữa những đám mây, để chính bầu trời trở thành một vầng hào quang. Hãy nhìn đôi tay: chúng bắt chéo trước hai nhân vật nhưng không hề chạm nhau. Phê-rô đưa tay về phía Phao-lô. Sách hướng dẫn của bảo tàng nói về một bức tranh được làm giàu bằng cách dùng màu hiện đại, thành quả từ những bài học họa sĩ tiếp thu ở Venice.

Ý nghĩa và dụng ý

Chùm chìa khóa gợi lời Chúa Giê-su nói với Phê-rô trong Phúc Âm Mát-thêu: trên đá này Ta sẽ xây Hội Thánh Ta, và Ta sẽ trao cho anh chìa khóa Nước Trời. Thanh gươm của Phao-lô là biểu tượng cho sự tử đạo của ông; sinh ra là người Do Thái, ông trở lại đạo sau khi Chúa Giê-su phục sinh hiện ra với ông trên đường. Đôi tay bắt chéo mà không chạm gợi một sự bất đồng giữa hai vị sáng lập, và cử chỉ của Phê-rô hướng về Phao-lô gợi một dấu hiệu nhượng bộ. El Greco biến thần học thành một khoảnh khắc giữa hai con người.

Di sản

Bảo tàng Nghệ thuật Quốc gia Catalunya mua bức tranh năm 1932, nằm trong bộ sưu tập của chính trị gia Catalunya Lluís Plandiura, một trong những bộ sưu tập quan trọng nhất Tây Ban Nha thời ấy, với gần 2000 tác phẩm gồm tranh, tượng và hiện vật khảo cổ. Tranh vẫn được trưng bày ở Barcelona. Ngày nay El Greco được xem là nguồn ảnh hưởng lớn của trường phái Lập thể và Biểu hiện, cũng như của Picasso và Cézanne, và màu sắc táo bạo cùng đôi tay đầy biểu cảm trong bức tranh này giúp hiểu vì sao.