The Holy Family with Mary Magdalen

Chúa Hài Đồng tươi cười, tinh nghịch với lấy trái cây từ chiếc bát thủy tinh, trong khi người mẹ buồn man mác như đã biết điều sắp đến. Bên cạnh, Maria Mađalêna trong áo đỏ thắm nghiêng người duyên dáng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức sơn dầu trên vải này của El Greco có niên đại khoảng 1590 đến 1595 và được lưu giữ tại Bảo tàng Nghệ thuật Cleveland, Hoa Kỳ. Trong danh mục của Harold Wethey, nơi nó mang số 86, đây là nguyên mẫu của kiểu III trong đề tài Thánh Gia của El Greco. Cảnh Thánh Gia cùng Maria Mađalêna không có trong các Phúc âm chính thức. Đó là một hình ảnh giàu cảm xúc, nhằm chạm đến tình cảm bình dân, hợp với tinh thần thời Phản Cải cách. Bài viết tiếng Pháp ghi kích thước 130 x 100 cm, Wikidata ghi 132 x 100 cm.

Điều nên ngắm kỹ

Màu sắc rực rỡ và hài hòa: sắc xanh da trời của áo choàng Đức Mẹ đối với màu đỏ của áo Mađalêna, và màu vàng sáng của áo Thánh Giuse. Bên trái, Giuse đưa chiếc bát thủy tinh đựng trái cây về phía Hài Đồng. Đức Maria, được cách điệu mạnh, đỡ Hài Đồng đứng và tay phải trao cho Người một trái lấy từ bát. Hài Đồng không còn là em bé tả thực của các kiểu trước mà tinh nghịch và cười vui. Mađalêna duyên dáng, hiền hậu, khoác áo choàng đỏ thắm không che hết mái tóc nâu hạt dẻ. Như các kiểu trước, không có bối cảnh, chỉ có bầu trời nhiều mây.

Ý nghĩa và dụng ý

Trái cây biết nói. Quả táo tượng trưng cho sự sa ngã của Ađam, anh đào cho máu Chúa Kitô, đào cho ơn cứu độ và lê cho sự ngọt ngào của các nhân đức của Chúa. Vì thế gương mặt Đức Mẹ mang nét buồn chưa từng thấy ở các phiên bản trước: trái cây báo trước cuộc Khổ nạn. Đối lập với sự thanh thản của Mẹ, Mađalêna bộc lộ một tâm lý phức tạp. Bố cục bắt nguồn từ kiểu II với những thay đổi lớn: Thánh Anna biến mất ở bên trái, Mađalêna thế chỗ ở bên phải, và Giuse chuyển từ phải sang trái.

Di sản

Bức tranh xuất phát từ tu viện Esquivias ở Torrejón de Velasco, rồi qua tay Juan Gutiérrez, Vargas và Machuca ở Madrid, Stanislas O'Rossen ở Paris năm 1908, Von Nemes ở Budapest năm 1913 và Gentile di Giuseppe ở Paris, trước khi Bảo tàng Nghệ thuật Cleveland mua lại năm 1926. Tranh được trưng bày tại triển lãm El Greco ở Grand Palais, Paris, kết thúc ngày 10 tháng 2 năm 2020. Wethey ghi nhận sáu bản sao của xưởng vẽ ở Toledo, một số kém chất lượng; bản ở Bảo tàng Soumaya, Thành phố Mexico, được xem là đặc biệt quan trọng.