The Altar of St. John

Rogier van der Weyden · 1455

The Altar of St. John - Rogier van der Weyden

Một lần chào đời, một phép rửa, một cuộc chém đầu: ba khoảnh khắc trong đời Gioan Tẩy Giả, mỗi cảnh nằm trong một vòm đá vẽ giả. Rogier van der Weyden biến chúng thành một suy niệm về các bí tích, đến cả chiếc đầu trên đĩa cũng gợi nhớ Thánh lễ.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Rogier van der Weyden vẽ Bàn thờ Thánh Gioan bằng sơn dầu trên gỗ sồi khoảng năm 1455; phân tích vòng gỗ cho thấy gỗ sẵn sàng để vẽ vào khoảng năm 1454. Erwin Panofsky xác định tranh vẽ sau năm 1450, vì cảnh chào đời giống bức phù điêu của Andrea Pisano ở Nhà rửa tội Florence, mà Rogier có thể đã thấy khi sang Ý năm ấy. Tranh do Battista Agnelli, một thương nhân từ Pisa, đặt cho nhà thờ Thánh Giacôbê ở Bruges, dù cũng có ý kiến cho rằng người đặt là một nhà tài trợ Tây Ban Nha. Wikidata ghi 77 x 48 cm, tương ứng một tấm. Tranh hiện ở Gemäldegalerie, Berlin.

Điều nên ngắm kỹ

Từ trái sang phải: Gioan chào đời, Gioan làm phép rửa cho Chúa Kitô ở sông Giođan, và Gioan bị chém đầu. Mỗi cảnh đặt trong vòm cửa vẽ đơn sắc xám như đá chạm, có tượng nhỏ các Tông đồ và phù điêu, khiến cảnh như diễn ra trong một nhà thờ. Ở cảnh đầu, Đức Maria trao đứa bé cho cha là Dacaria, người cầm bút và cuộn giấy, theo Truyền thuyết Vàng chứ không theo Phúc Âm. Ở giữa, Chúa Kitô đứng trong dòng nước, Gioan áo đỏ chúc lành, và một dòng chữ uốn cong buông xuống cùng chim bồ câu. Bên phải, đao phủ trao chiếc đầu trên đĩa vàng cho Salome, cả hai đều nhìn đi nơi khác.

Ý nghĩa và dụng ý

Chủ đề chung là sự cứu rỗi và các bí tích, mỗi tấm gắn với một nghi thức phụng vụ. Barbara Lane nhận xét chiếc đĩa của Salome tương ứng với đĩa thánh bằng vàng đựng Mình Thánh trong Thánh lễ, và Victoria Reed thêm rằng khi nhận chiếc đầu, Salome đóng vai người rước lễ, tay áo nàng gợi tấm khăn phụng vụ. Cảnh chém đầu cũng khác Phúc Âm: một căn phòng trong nhà thay vì nhà ngục, và chiếc đầu đã nằm sẵn trên đĩa. Các nhân vật vọng lại nhau qua các tấm; người phụ nữ ở cảnh chào đời giống Salome ở tận bên phải, một sự hài hòa đặc trưng của Rogier.

Di sản

Các khung được gắn cố định và không gập lại được, nên đây là một bàn thờ thiết kế riêng chứ không phải bộ ba tấm thật sự, nhỏ hơn các bàn thờ khác của Rogier, có lẽ dành cho bàn thờ phụ hoặc cầu nguyện riêng. Một bàn thờ di động được ghi nhận năm 1744 ở tu viện dòng Carthusia Santa Maria de las Cuevas tại Seville, khi ấy được gán cho Albrecht Dürer, nhiều khả năng chính là tác phẩm này. Một phiên bản gần như cùng cỡ ở Frankfurt được xem là bản chép gần cùng thời. Giới nghiên cứu gắn tranh chặt chẽ với Bàn thờ Miraflores, và tranh có mặt trong loạt phim 100 bức tranh vĩ đại của BBC Two năm 1980.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Rogier van der Weyden (1390s-1464)

nghệ thuật tôn giáo · hội họa Hà Lan thời kỳ đầu · Gemäldegalerie Berlin · Gioan Baotixita

Tranh khác của Rogier van der Weyden

Tranh của các họa sĩ liên quan