Braque Triptych

Mở ra, Chúa ban phúc giữa Đức Mẹ, hai thánh Gioan và Maria Mađalêna, lời của họ trôi lơ lửng trong không trung. Gập lại, một chiếc đầu lâu cất tiếng với bạn. Rogier van der Weyden vẽ nó cho một góa phụ trẻ chưa bao giờ thôi yêu chồng mình.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bộ tranh ba tấm có niên đại khoảng năm 1452 và là tác phẩm sùng kính duy nhất còn lại của van der Weyden được biết là vẽ để trưng bày riêng tư chứ không phải nơi công cộng. Người đặt vẽ có lẽ là Jehan Braque ở Tournai, hoặc nhiều khả năng hơn là vợ ông, Catherine de Brabant, có thể sau cái chết đột ngột và sớm của Jehan năm 1452. Họ cưới nhau năm 1450 hoặc đầu năm 1451, khi bà 20 tuổi, kém chồng khoảng 12 hay 13 tuổi. Gần 50 năm sau, dù đã tái giá, bà vẫn xin được chôn cạnh ông.

Điều nên ngắm kỹ

Bên trong, ba tấm vẽ nửa người: Gioan Tẩy Giả, Chúa Kitô Cứu Thế giữa Đức Mẹ và Gioan Tông đồ, và Maria Mađalêna trong bộ y phục lộng lẫy, tỉ mỉ, được xem là một trong những chân dung phụ nữ đẹp nhất của van der Weyden. Tấm giữa rộng 68 cm, gần gấp đôi hai cánh. Dòng chữ Latinh uốn cong từ miệng Gioan Tẩy Giả rồi nối vào lời Đức Mẹ, còn chữ của Mađalêna chạy thẳng ngang và bàn tay giơ lên của bà chặn dòng chảy ấy lại. Mặt ngoài là chiếc đầu lâu vàng nâu tựa trên mẩu gạch vỡ cạnh huy hiệu nhà Braque, một bó lúa mì, đối diện một cây thánh giá.

Ý nghĩa và dụng ý

Các câu chữ lấy từ Phúc Âm Gioan, trừ lời Đức Mẹ lấy từ Phúc Âm Luca. Câu của Mađalêna không do bà nói mà là lời viết về bà, có lẽ vì thế, theo Alfred Acres, nó thiếu vẻ uyển chuyển của những dòng kia. Trên khung, chiếc đầu lâu nói bằng tiếng Pháp rằng thân xác nó từng đẹp đẽ, nay chỉ là mồi cho giòi bọ, và nó được hiểu là hình ảnh của Jehan đã khuất. Đây là một trong những chiếc đầu lâu vanitas sớm nhất được biết đến. Một số nhà nghiên cứu lại đọc nó là Adam, hoặc một phần đồi Golgotha.

Di sản

Di chúc năm 1497 của Catherine để lại bộ tranh cho cháu ngoại Jehan Villain, và con cháu bà giữ nó đến năm 1586. Sau đó một linh mục ở Anh mua lại, rồi tranh thuộc về họa sĩ người Anh Richard Evans. Bảo tàng Louvre có được nó từ Lady Theodora Guest năm 1913, khi ấy được coi là thương vụ quan trọng nhất của bảo tàng kể từ năm 1878. Tranh vẫn trưng bày tại đó trong khung gỗ sồi nguyên bản, đặt sau kính vì quá mong manh.

Có thể bạn chưa biết

Vẽ khoảng năm 1452, sơn dầu trên gỗ sồi.
Tác phẩm sùng kính duy nhất còn lại của van der Weyden làm cho trưng bày riêng tư.
Mặt ngoài có một trong những đầu lâu vanitas sớm nhất được biết.
Ở Louvre từ năm 1913.

Wikipedia · Wikidata