Saint John the Evangelist on the Island of Patmos

Diego Velázquez · 1618

Saint John the Evangelist on the Island of Patmos - Diego Velázquez

Một chàng trai ngồi trên hòn đảo đá, tay cầm bút, ngước nhìn một thị kiến nhỏ xíu trên trời. Velázquez mới bắt đầu sự nghiệp ở Sevilla khi vẽ Thánh Gioan ở Patmos, và gương mặt ông trao cho vị tông đồ được vẽ thẳng từ người thật.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Velázquez vẽ bức tranh này ở Sevilla vào khoảng năm 1618, thuộc giai đoạn đầu sự nghiệp. Năm 1800, sử gia Ceán Bermúdez ghi nhận tranh, cùng một bức Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội cùng kích thước, trong phòng hội của tu viện dòng Cát Minh ở Sevilla, nơi có lẽ tranh được vẽ cho. Hai bức được bán năm 1809, qua tay giáo sĩ López Cepero, cho đại sứ Anh Bartholomew Frere. Phòng tranh Quốc gia London giữ tranh dưới dạng cho mượn từ năm 1946 và mua lại năm 1956. Từ thời Ceán, giới phê bình đều nhất trí rằng đây là tranh của Velázquez.

Điều nên ngắm kỹ

Thánh Gioan ngồi, cuốn sách đặt trên gối, ghi lại mặc khải ngài nhận được. Dưới chân, hai cuốn sách khác chồng lên nhau, có lẽ tượng trưng cho Phúc Âm và các thư của ngài. Góc trên bên trái, nhỏ bé và bọc trong ánh sáng mờ, là thị kiến: một người phụ nữ mặc áo mặt trời, mặt trăng dưới chân, và một con rồng. Đầu vị thánh được vẽ theo người mẫu, có lẽ cũng là người mẫu cho một bức nghiên cứu đầu nghiêng ở bảo tàng Hermitage. Ánh sáng từ ngoài khung hắt mạnh lên áo trắng và khắc rõ đường nét cứng cỏi. Bên phải ngài, trong bóng tối mờ, con đại bàng biểu tượng của thánh sử chỉ thấp thoáng: một móng vuốt, vài nét trắng trên đầu và mỏ.

Ý nghĩa và dụng ý

Thị kiến lấy từ sách Khải Huyền và được hiểu là Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội, một tín điều có nhiều người bênh vực nhiệt thành ở Sevilla. Velázquez dựa vào các bản khắc quen thuộc, của Jan Sadeler theo Maerten de Vos và của Juan de Jáuregui, cho phần thị kiến, và kín đáo hơn vào Dürer cho hình vị thánh. Ông vẽ Gioan trẻ trung, dù theo truyền thống ngài đã khoảng tám mươi tuổi khi viết Khải Huyền. Thầy của ông là Pacheco khuyên vẽ ngài trẻ để làm mẫu mực về sự trong sạch. Thị kiến nhỏ vì tranh được treo cạnh bức Vô nhiễm Nguyên tội, nơi chính người phụ nữ ấy hiện ra là Đức Mẹ.

Di sản

Ngay trong tác phẩm thời trẻ này, khối hình mạnh mẽ và sự chăm chút chất liệu, như Fernando Marías nhận xét, đã tách Velázquez khỏi người thầy. Vài nét cọ tình cờ bên phải thân cây, nơi ông chùi cọ, cho thấy một thói quen ông giữ mãi. Tranh nay treo ở Phòng tranh Quốc gia London bên cạnh bức đi kèm, Đức Mẹ Vô nhiễm Nguyên tội, để người xem lại có thể đọc chúng như một cặp: vị tông đồ đã thấy thị kiến, và chính thị kiến ấy hiện thành người. Wikidata ghi năm 1618, khớp với nguồn.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Diego Velázquez (1599-1660)

nghệ thuật tôn giáo · Bảo tàng Quốc gia Luân Đôn

Tranh khác của Diego Velázquez

Tranh của các họa sĩ liên quan