Rest on the Flight into Egypt

Trong một chặng dừng giữa cuộc trốn chạy, một thiên thần kéo đàn khi Đức Mẹ ngủ cùng Hài Nhi. Caravaggio, họa sĩ của những căn phòng tối, tặng ta một trong số ít tranh phong cảnh của ông.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Cảnh này không đến từ Kinh Thánh mà từ những truyền thuyết quanh cuộc trốn sang Ai Cập của Thánh Gia, khi họ được báo rằng Hêrôđê muốn giết Hài Nhi. Theo truyền thuyết, gia đình nghỉ trong một lùm cây, và Hài Nhi khiến cây cúi xuống, khiến suối phun lên cho cha mẹ ăn uống. Thời điểm vẽ còn tranh cãi. Giulio Mancini, người đương thời, gắn tranh với lúc Caravaggio ở nhà Đức ông Fantino Petrignani, có lẽ tháng 1 năm 1594. Nhưng tranh vay mượn trực tiếp từ Sự lựa chọn của Hercules của Annibale Carracci, xong đầu năm 1596. Peter Robb và Helen Langdon cho rằng tranh vẽ cho Hồng y del Monte, còn John Gash chấp nhận lời Mancini. Wikidata ghi năm 1597.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh được chia đôi bởi một thiên thần quay lưng, kéo đàn viol, tâm điểm sáng của nhóm. Bên phải, Đức Mẹ ngủ, đầu nghiêng trên Hài Nhi. Bên trái, Thánh Giuse già nua cầm bản nhạc cho thiên thần. Bản nhạc đọc được: một bài motet của nhà soạn nhạc Flanders Noël Bauldeweyn, phổ lời Diễm ca dâng Đức Mẹ, Quam pulchra es, Nàng đẹp biết bao. Phía sau mở ra một tranh phong cảnh, hiếm thấy ở Caravaggio, với sắc độ sáng trong cho thấy di sản Lombardia và Venezia của ông. Tư thế thiên thần mô phỏng hình Thói xấu của Carracci.

Ý nghĩa và dụng ý

Như phần lớn tranh về cuộc trốn sang Ai Cập, đây là một khoảnh khắc bình yên, nơi cảnh vật để thưởng ngoạn, giống khu vườn hơn là hoang dã. Ý tưởng khác thường về một thiên thần chơi nhạc cho Thánh Gia biến chặng nghỉ thành một khúc ru. Bài thánh ca dâng Đức Mẹ, nên thiên thần ca ngợi Mẹ khi Mẹ đang ngủ, còn ông lão kiên nhẫn phục vụ âm nhạc. Cách xử lý tinh tế hợp với thị hiếu trí thức của một người bảo trợ như del Monte. Nhóm mẹ con, tinh tế và chân thực, thuộc hàng đẹp nhất trong các bức của Caravaggio.

Di sản

Đây là tác phẩm khổ lớn đầu tiên của Caravaggio, tham vọng và thành công hơn bức Những nhạc công khoảng năm 1595. Một nhà phê bình đùa rằng toàn bộ bầu trời trong hơn tám mươi tác phẩm của ông cộng lại chỉ vài centimet vuông, khiến khung cảnh rộng mở này càng quý. Giới học giả vẫn tìm danh tính người mẫu: Đức Mẹ có vẻ là cô gái trong Mađalêna sám hối, cũng ở Galleria Doria Pamphilj, nhưng các liên hệ ấy chỉ là tạm thời. Tranh dường như đã được bán cho nhà Pamphilj từ đầu thế kỷ mười bảy và vẫn ở phòng tranh của họ tại Rome.

Có thể bạn chưa biết

Niên đại còn tranh cãi: Mancini gợi ý khoảng 1594, người khác gắn với Hồng y del Monte; Wikidata ghi 1597
Bản nhạc là motet Quam pulchra es của Noël Bauldeweyn (Wikipedia)
Tác phẩm khổ lớn đầu tiên của Caravaggio, Galleria Doria Pamphilj (Wikipedia)

Wikipedia · Wikidata