Amor Vincit Omnia

Một cậu bé cười tinh nghịch với đôi cánh đại bàng sẫm màu bước xuống giữa nhạc cụ, áo giáp và sách vở ngổn ngang: Thần Ái tình của Caravaggio giẫm lên mọi tham vọng của con người, và dường như thích thú với điều đó.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Caravaggio vẽ Amor Vincit Omnia tại Rome đầu thế kỷ XVII cho Hầu tước Vincenzo Giustiniani, một trong những nhà sưu tập lớn của thành phố. Các nguồn hơi vênh nhau về niên đại: Wikipedia ghi 1601 đến 1602, nhưng cũng cho biết họa sĩ Orazio Gentileschi đã cho Caravaggio mượn đôi cánh làm đạo cụ, điều giúp xác định niên đại khoảng 1602 đến 1603. Caravaggio vẽ trực tiếp từ người mẫu sống. Joachim von Sandrart mô tả đây là Thần Ái tình theo dáng một cậu bé khoảng mười hai tuổi, còn một du khách người Anh, Richard Symonds, ghi lại khoảng năm 1649 đến 1651 rằng đó là thân thể và gương mặt của chính cậu bé giúp việc của Caravaggio. Một số nhà nghiên cứu gắn người mẫu tên Cecco này với họa sĩ Cecco del Caravaggio sau này, dù giả thuyết ấy vẫn còn tranh cãi.

Điều nên ngắm kỹ

Thần Ái tình được bắt gặp giữa chuyển động, nửa ngồi nửa trèo xuống từ một vật trông như chiếc bàn. Hãy nhìn đôi cánh trước: những chiếc cánh đại bàng lớn, sẫm màu, được Sandrart khen là vẽ chuẩn xác, màu mạnh và nổi khối. Rồi để mắt hạ xuống sàn. Nằm vương vãi dưới chân cậu là biểu tượng của mọi nỗ lực con người: cây vĩ cầm và cây đàn lute, áo giáp, vương miện, thước vuông và com-pa, bút và bản thảo, lá nguyệt quế và một bông hoa. Một tờ nhạc dưới sàn có chữ V lớn. Tất cả được chiếu sáng bằng lối tương phản sáng tối kịch tính, khiến nhân vật như bước ra từ bóng đêm. Da thịt hiện lên rõ nét như ảnh chụp, vậy mà tư thế lại gợi nhớ tượng Chiến thắng của Michelangelo ở Florence.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh minh họa một câu thơ trong tập Eclogues của Virgil: Omnia vincit Amor, tình yêu chinh phục tất cả. Âm nhạc, chiến tranh, quyền lực, khoa học, học thức và danh vọng đều nằm gục dưới chân một đứa trẻ tinh quái. Điều làm bức tranh ấn tượng là sự hòa quyện giữa ngụ ngôn và hiện thực: đây không phải một Thần Ái tình lý tưởng hóa, chung chung như nhiều tác phẩm cùng thời, mà rõ ràng là một cậu bé có thật. Chữ V lớn trên bản nhạc khiến giới nghiên cứu cho rằng đó là sự ám chỉ thành tựu của chính Vincenzo Giustiniani. Nhiều tác giả cũng bàn về tính gợi dục của bức tranh. Nhan đề đến sau: một bài thơ Latin lần đầu gắn hình ảnh với câu của Virgil, nhưng chỉ thành tên tranh sau khi Bellori viết tiểu sử Caravaggio năm 1672.

Di sản

Bức tranh lập tức thành công trong giới trí thức và văn hóa tinh hoa ở Rome. Một nhà thơ viết ba bài madrigal về nó, và Giustiniani được cho là quý nó hơn mọi tác phẩm khác trong bộ sưu tập. Nó cũng châm ngòi một cuộc đối đầu cay đắng. Năm 1602, Hồng y Benedetto Giustiniani đặt Giovanni Baglione vẽ Tình yêu Thiêng liêng chiến thắng Tình yêu Trần tục, một lời thách thức rõ ràng với Caravaggio. Cuộc xung đột kéo dài nhiều năm, và Baglione về sau trở thành người viết tiểu sử đầu tiên của Caravaggio. Bức tranh ở lại bộ sưu tập Giustiniani đến năm 1812, khi được nhà buôn Féréol Bonnemaison mua, rồi được vua Phổ Frederick William III mua năm 1815 cho các bảo tàng Berlin. Ngày nay tranh treo tại Gemäldegalerie ở Berlin.