Portrait of Philip IV in Fraga

Một vị vua mặc đỏ thẫm và bạc, được vẽ qua ba buổi ngồi mẫu tại một thị trấn đổ nát giữa thời chiến. Khi tranh về đến Madrid, dân chúng kéo đến nhà thờ xem như thể chính nhà vua đã trở về.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1644, Philip IV dời triều đình đến Fraga trong chiến dịch Jornada de Aragon, chiến dịch giành lại Lerida từ tay Pháp trong cuộc Chiến tranh Thợ gặt. Tại đó, qua ba buổi ngồi mẫu trong tháng 6 năm 1644, Velazquez vẽ nhà vua. Các sổ chi tiêu còn lại cho biết nhiều điều: thợ nề được trả công để trổ hai cửa sổ trong phòng ngai nơi nhà vua ngồi mẫu, và những gian phòng Velazquez dùng làm xưởng, vốn đổ nát, phải được sửa sang. Cùng lúc ấy ông vẽ một người lùn trong triều có biệt danh El Primo, và bức tranh đó được gửi về Madrid trong tháng 6.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là chân dung nửa người của nhà vua trong trang phục hành quân. Họa sĩ Antonio Palomino gần như chắc chắn nói đến bức này khi viết rằng Velazquez vẽ Philip như lúc ông tiến vào Lerida, tay cầm gậy chỉ huy, mặc nhung đỏ thẫm, với vẻ duyên dáng và uy nghi đến nỗi bức tranh trông như một Philip khác đang sống. Nhà biên niên Jose Pellicer tả nhà vua mặc đỏ và bạc, được vẽ đúng như khi ở chiến trường. Hãy nhìn cây gậy, bộ trang phục đỏ lộng lẫy và dáng đứng tự nhiên mà Palomino ngưỡng mộ. Wikidata ghi kích thước 133,5 x 95 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức chân dung phục vụ vương triều vào lúc chiến tranh. Tranh hoàn thành trước cuối tháng 6 và được gửi cho hoàng hậu Elisabeth, người ra lệnh trưng bày công khai. Theo Pellicer, ngày 16 tháng 8 năm 1644 tranh được bày ở nhà thờ San Martin dưới một tán che thêu vàng, rất nhiều người đến xem và người ta đang sao chép lại. Jonathan Brown cho rằng bố cục có thể lấy cảm hứng từ chân dung Hồng y Hoàng tử Ferdinand nước Áo của Anthony van Dyck, có mặt ở Madrid từ năm 1636.

Di sản

Philip V tặng bức chân dung cho con trai, công tước Parma tương lai, và tranh rời Tây Ban Nha cùng ông năm 1748. Năm 1911, tranh được Frick Collection ở New York mua, và vẫn treo ở đó ngày nay. Trong các bản sao, bản được quý nhất ở Dulwich, London, từng bị nhầm là bản gốc cho đến khi Aureliano de Beruete năm 1911 xác định đó là tác phẩm của Juan Bautista Martinez del Mazo, nhờ vậy bức ở New York được công nhận là của chính Velazquez. Một phiên bản, nhiều khả năng là bản sao, xuất hiện trong bộ phim The Maltese Falcon năm 1941.