El Greco · 1600

Một vị hồng y nửa người, chữ ký bằng mẫu tự Hy Lạp nằm ngay trên vai ông. Đây là bản phác đầu tiên của El Greco cho một bức chân dung lớn, một bản sao vẽ lại sau, hay bản chép của xưởng vẽ? Giới chuyên môn chưa bao giờ thống nhất.
Fernando Niño de Guevara là thành viên Hội đồng Castilla, Tổng phán quan Tòa dị giáo và hồng y. Ông được bổ nhiệm phán quan năm 1600 và làm tổng giám mục Sevilla từ năm 1601 đến khi qua đời năm 1609. Người ta biết ông có mặt ở Toledo, nơi El Greco vẽ bức chân dung lớn của vị hồng y, vào tháng 2 và tháng 3 năm 1600, mùa hè năm 1601 và một lần nữa vào tháng 1 năm 1604. Nguồn tư liệu lưu ý rằng những chuyến lưu lại này không nhất thiết trùng với thời điểm vẽ bức nửa người này, vốn có thể là bản phác hoặc bản sao của bức chân dung chính.
Tấm toan khoảng 74 x 51 cm, vẽ vị hồng y đến nửa người. Hãy nhìn vai phải của ông: ở đó tên El Greco được viết bằng mẫu tự Hy Lạp nét rộng, nghiêng, kiểu chữ ký mà họa sĩ gốc Crete vẫn dùng. Harold Wethey, người ghi tranh vào danh mục với số X-187, nhận xét màu sắc tối và nét cọ thiếu hình khối. Manuel Cossío công nhận chất lượng của bức chân dung nhưng nhấn mạnh rằng nó không có sự tinh tế và hoàn thiện kỹ lưỡng như tấm toan chính. Hãy thử so trong đầu: bức nhỏ này nhanh hơn và mộc hơn.
Câu hỏi cốt lõi của bức tranh là nó được vẽ để làm gì. Michelangelo Muraro cho rằng có thể đây là bản phác chuẩn bị cho bức chân dung chính, vẽ khi vị hồng y ở Toledo. Cossío lại nghĩ nhiều khả năng đây là bản vẽ lại sau bức chân dung lớn hơn là một nghiên cứu trước đó. Wethey còn đi xa hơn, coi nó chỉ là bản chép của xưởng vẽ bậc thầy xứ Crete. Danh mục của bảo tàng, dựa trên các chuyên gia như Cossío, Mayer và Camón Aznar, công nhận đây là tranh thật. Mỗi cách nhìn lại khiến ta đọc cùng một gương mặt theo cách khác.
Dù được vẽ thế nào, bức chân dung nửa người này vẫn đưa ta đến gần một trong những người mẫu quyền lực nhất của El Greco, một người ở đỉnh cao quyền lực giáo hội Tây Ban Nha. Nó cho thấy một hình ảnh nổi tiếng có thể sống trong nhiều phiên bản, dù là bản nghiên cứu, bản vẽ lại cho người khác hay bản chép của xưởng. Chữ ký Hy Lạp trên vai vẫn khẳng định đây là tranh của El Greco. Wikidata ghi năm 1600, năm đầu tiên vị hồng y được ghi nhận ở Toledo, còn Wikipedia để ngỏ niên đại.
El Greco (1541-1614)
View of Toledo - El Greco (1596)
The Disrobing of Christ - El Greco (1570s)
The Vision of Saint John - El Greco (1610)
The Nobleman with his Hand on his Chest - El Greco (1580)
Laocoön - El Greco (1610s)
Saint Martin and the Beggar - El Greco (1597)
Adoration of the Shepherds - El Greco (1612)
The Wedding at Cana - Paolo Veronese (1560s)
The Feast in the House of Levi - Paolo Veronese (1573)
Bữa tối cuối cùng - Jacopo Tintoretto (1563)
Miracle of the Slave - Jacopo Tintoretto (1540s)
Venus of Urbino - Titian (1538)
Lễ Đức Mẹ Lên Trời - Titian (1510s)
Bữa tối tại Emmaus - Caravaggio (1601)
Sự kêu gọi của Thánh Matthew - Caravaggio (1609)
Các vị sứ thần - Hans Holbein the Younger (1533)
Xác Kitô chết trong mộ - Hans Holbein the Younger (1520s)