Portrait of Ahmed III al-Hafsi

Peter Paul Rubens · 1613

Portrait of Ahmed III al-Hafsi - Peter Paul Rubens

Một hoàng tử trẻ Bắc Phi trong áo choàng xanh lục, sau lưng là phong cảnh như mơ và một đấu trường La Mã ở chân trời. Rubens chưa từng gặp ông: họa sĩ chép lại một bức chân dung đã mất, vẽ gần tám mươi năm trước, khi hoàng tử đã qua đời từ lâu.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Năm 1533 đến 1534, họa sĩ Jan Cornelisz Vermeyen theo Hoàng đế Charles V từ Tây Ban Nha sang Tunis. Ở đó ông vẽ chân dung vị sultan tương lai của Tunis, Abu al-Abbas Ahmed III al-Hafsi, dáng vẻ cao quý trong áo choàng lụa xanh lục thanh lịch, tay phải cầm kiếm, phía sau là dấu hiệu chiến tranh, góc trên bên phải có huy hiệu kèm dòng chữ Ả Rập. Bức chân dung ấy đã mất, chỉ còn lại một bản khắc. Rubens chắc chắn đã thấy bản gốc và chép lại. Wikidata ghi phiên bản của ông năm 1613.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy nhìn cách Rubens thay đổi bản mẫu. Ông làm dịu nét mặt của vị hoàng tử trẻ, bỏ đi các cảnh giao chiến, chỉ giữ một nhóm nhỏ kỵ binh phi nước đại, gươm tuốt trần. Ông bỏ huy hiệu và biến hậu cảnh thành một phong cảnh như mơ. Nhưng ông vẫn giữ công trình lớn ở phía xa. Tấm tranh, khoảng 99,7 x 71,5 cm, hiện thuộc Bảo tàng Boijmans Van Beuningen ở Rotterdam. Màu lụa xanh lục, viền lụa trắng ở tay áo và cổ áo, là theo mô tả bản gốc của Vermeyen.

Ý nghĩa và dụng ý

Công trình ấy không phải tưởng tượng. Đó là đấu trường El Jem ở Tunisia, xây khoảng một phần ba đầu thế kỷ III. Không rõ Rubens có biết điều này hay không. Vị hoàng tử có lẽ đã muốn đặt nó sau lưng mình như biểu tượng cho thấy quyền lực và triều đại của ông nối tiếp đế chế La Mã. Ahmed kế vị cha làm sultan triều Hafsid ở Tunis năm 1543 và chết trong cảnh bị giam cầm năm 1575 tại Termini Imerese, Sicily, nên ông đã mất hàng chục năm khi Rubens vẽ gương mặt này.

Di sản

Rubens không chỉ dùng hình ảnh này một lần. Ông dùng lại gương mặt ấy cho vị vua châu Phi trong bức Ba Vua thờ lạy ở nhà thờ Thánh Gioan tại Mechelen, được Lucas Vorsterman khắc năm 1620, và cho một bức Ba Vua thờ lạy khác năm 1633 đến 1634, tranh bàn thờ vẽ cho một tu viện ở Leuven, nay ở Nhà nguyện King's College, Cambridge. Bản thân bức chân dung từng được trưng bày trong triển lãm Châu Âu của Rubens tại Louvre-Lens, từ 22 tháng 5 đến 23 tháng 9 năm 2013.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Peter Paul Rubens (1577-1640)

chân dung · Baroque · phong cảnh · Museum Boijmans Van Beuningen

Tranh khác của Peter Paul Rubens

Tranh của các họa sĩ liên quan