Helena Fourment in a Fur Robe

Rubens vẽ người vợ thứ hai trẻ tuổi vừa bước ra khỏi bồn tắm, chỉ quấn một tấm lông thú sẫm màu. Ông giữ bức tranh cho riêng mình, và di chúc để lại nó cho bà như một món quà riêng.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Het Pelsken, Tấm lông thú nhỏ, là bức chân dung cỡ người thật Peter Paul Rubens vẽ người vợ thứ hai, Helena Fourment, khoảng 1636 đến 1638; Wikidata ghi năm 1638. Theo sử gia nghệ thuật Louis Hourticq, Rubens yêu người vợ trẻ đến mức không ngần ngại ca ngợi vẻ đẹp của bà trong tranh. Một hôm ông bắt gặp bà trên đường đi tắm, và bà chiều theo ý muốn của chồng là vẽ bà đúng như lúc ấy. Wikipedia tả bà mười tám tuổi trong tranh.

Điều nên ngắm kỹ

Helena đứng, vừa ra khỏi bồn tắm, quấn hờ một tấm áo choàng lông đen ngắn quanh vai và hông, che không trọn sự khỏa thân. Đầu bà quay về phía ta, và Émile Michel thấy nét mặt không chút ngượng ngùng. Cánh tay phải ép và nâng bầu ngực, bàn tay trái giữ một nếp lông dày trên bụng. Hãy nhìn các tương phản: màu đen của lông thú, màu đỏ của tấm thảm và nền nâu làm nổi bật làn da sáng rực. Tranh khổ 176 x 83 cm.

Ý nghĩa và dụng ý

Tư thế gợi nhớ Venus pudica của điêu khắc cổ đại, nữ thần e lệ che mình khi chuẩn bị tắm. Một hình mẫu khác là bức Cô gái khoác lông thú của Titian, mà Rubens biết và từng chép lại trong bộ sưu tập của vua Charles I nước Anh. Khác Titian, Rubens vẽ cả đầu gối lúm đồng tiền và những nếp da thịt, kết hợp cổ điển với hiện thực. Michel cho là quá chính xác, còn chỉ ra vết hằn của áo nịt và nịt tất. Andrew Morrall nhìn khác: không hẳn chân dung, cũng không hẳn nữ thần, tác phẩm vô cùng riêng tư này trở thành một trong những hình ảnh gợi cảm nổi tiếng nhất của nghệ thuật phương Tây.

Di sản

Bức tranh được nhắc trong di chúc của Rubens năm 1640. Một truyền thuyết do Michel thuật lại kể rằng sau khi ông mất, Helena ngần ngại khi đem bán một số tranh của chồng, và một điều khoản đặc biệt trao Tấm lông thú nhỏ cho bà làm quà riêng. Tranh có mặt trong di chúc của chính bà năm 1658. Đến năm 1730 tranh được ghi nhận ở phòng tranh Vienna, và nay vẫn ở Bảo tàng Kunsthistorisches, một trong những hình ảnh thân mật nhất Rubens từng vẽ.