Portrait of a Lady

Một người phụ nữ nhợt nhạt trong tấm mạng trong suốt hiện ra từ bóng tối sâu thẳm, đôi má đỏ rực, ánh nhìn mãnh liệt. Tấm gỗ nhỏ này khác thường đến mức các chuyên gia từng nghi ngờ nó có phải của El Greco.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức Chân dung một quý bà này được cho là của El Greco và thuộc Bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia. Nó rất khác thường trong sự nghiệp ông vì nhiều lý do. Đây là một trong số rất ít chân dung phụ nữ của ông, nhiều nhất là bốn hay năm bức, hai trong số đó là tiểu họa. Đây là một trong những bức hiếm hoi vẽ trên gỗ thời kỳ Tây Ban Nha của ông, và là bức chân dung duy nhất ông vẽ sơn dầu trên gỗ. Tất cả khiến nhiều chuyên gia nghi ngờ quyền tác giả. José Camón Aznar cho rằng đó có thể là tác phẩm của Domingos Vieira.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm gỗ nhỏ, khoảng 40 x 32 cm theo Wethey, hay 39,7 x 32,1 cm theo bảo tàng. Quý bà nổi bật trên nền rất tối. Bà đội tấm mạng trong suốt viền ruy băng đen và quàng khăn hồng nhạt ở cổ, cài vào chiếc áo lót đen. Việc vẽ trên gỗ phần nào giải thích vẻ bóng như thủy tinh của lối tạo khối. Màu đỏ tươi trên đôi má xuất hiện trong các chân dung khác của El Greco, như chân dung một quý ông nhà Leiva, và tấm mạng cài cao cũng gặp ở các nhân vật nữ khác của ông, như Maria bên trái trong bức El Expolio.

Ý nghĩa và dụng ý

Những học giả khác bênh vực quyền tác giả của El Greco. Claude Phillips, người gọi nhân vật là gây bất an, cho rằng đó là tranh của ông, và tính xác thực được khẳng định trong danh mục của John G. Johnson và trong danh mục toàn tập của Harold Wethey, nơi nó mang số 146; Tiziana Frati ghi số 39. Manuel Bartolomé Cossío nhấn mạnh những hình khối kéo dài, ánh nhìn mãnh liệt, cảm giác âu lo, tấm khăn choàng trắng và trên hết là nét cọ tiết chế mà sống động. Những đặc điểm ấy nối tấm gỗ nhỏ này với các tác phẩm lớn của họa sĩ, dù chất liệu và đề tài khác thường.

Di sản

Bức tranh có niên đại khoảng 1577 đến 1580, những năm đầu El Greco ở Tây Ban Nha, còn Wikidata xếp vào thập niên 1570. Lịch sử được ghi lại của nó đi qua gia đình Golfín ở Valladolid và Benigno de la Vega-Inclán ở Toledo trước khi đến tay nhà sưu tập John G. Johnson ở Philadelphia. Tranh vào Bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia cùng Bộ sưu tập John G. Johnson năm 1917, số danh mục 808. Dù ai là người vẽ, gương mặt ám ảnh trong bóng tối ấy vẫn là một trong số ít chân dung phụ nữ gắn với tên El Greco.