Philip IV in old age

Diego Velázquez · 1653

Philip IV in old age - Diego Velázquez

Một vị vua mệt mỏi nhìn ra từ nền tối, gương mặt được đắp nắn kỹ lưỡng trong khi y phục chỉ là vài nét đen. Đây là bức chân dung cuối cùng Velázquez vẽ Philip IV trực tiếp từ người thật, và người ta vẫn tranh luận gương mặt ấy nói lên điều gì.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Bức chân dung bán thân ở Prado là bức cuối cùng Velázquez vẽ Philip IV của Tây Ban Nha trực tiếp từ người mẫu, và là bức duy nhất sau chuyến đi Ý lần thứ hai của ông. Tháng 7 năm 1653, nhà vua viết cho nữ tu Luisa Magdalena de Jesús rằng đã chín năm không ai vẽ chân dung ông, và ông không muốn phó mình cho cây cọ của Velázquez để thấy mình già đi. Bức tranh được vẽ trong khoảng từ lá thư ấy đến năm 1655, khi hình vẽ cái đầu được Pedro de Villafranca dùng làm mẫu cho một bản khắc. Wikidata ghi năm 1653.

Điều nên ngắm kỹ

Đây là một nghiên cứu nhỏ, chưa hoàn thành, về cái đầu nhà vua, khoảng 69 x 56 cm, ngực và vai chỉ được gợi ra. Lớp nền của tấm toan giống lớp nền Velázquez dùng cho Las Meninas. Gương mặt được đắp nắn đầy đặn hơn các bức khác cùng thời, còn phần còn lại vẽ rất nhanh: những nét đen, vài chấm sáng cho ánh lụa, và hiếm hoi vài nét đen đậm đánh dấu đường viền và nếp gấp, tiết kiệm đến tối đa.

Ý nghĩa và dụng ý

Nhà vua, khoảng năm mươi tuổi ở đây, đã gợi ra rất nhiều cách đọc tâm lý về dụng ý của họa sĩ. Jonathan Brown phản đối việc xem bức tranh là chứng từ của sự suy tàn và thất bại, vì tranh được chép lại rất nhiều lần, cho thấy nó là hình ảnh chính thức chứ không phải cảm nhận riêng của họa sĩ về tâm trạng và sức khỏe nhà vua. Khi xưởng vẽ ghép cùng cái đầu ấy vào một bức toàn thân mặc giáp, Philip IV với con sư tử dưới chân, Brown thấy đám mây u sầu tan biến.

Di sản

Cái đầu ở Prado trở thành nguyên mẫu cho nhiều bản chép, có bản thêm vòng cổ Lông Cừu Vàng, nay ở những nơi như Hermitage, Bảo tàng Kunsthistorisches ở Vienna và Học viện San Fernando ở Madrid. Lịch sử của tranh không rõ cho đến năm 1745, khi rời bộ sưu tập của Công tước Arco để vào bộ sưu tập hoàng gia; năm 1816 tranh về Học viện San Fernando và năm 1827 về Prado. Giới nghiên cứu bất đồng về một phiên bản liên quan ở National Gallery London: López-Rey xem đó là bản chép của học trò, còn Brown và Julián Gállego xem là bản gốc.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Diego Velázquez (1599-1660)

chân dung · Bảo tàng Prado · Felipe IV của Tây Ban Nha

Tranh khác của Diego Velázquez

Tranh của các họa sĩ liên quan