El Greco · 1590s

Một bức Mađalêna nhỏ ở Montserrat ngước mắt lên trời, nhưng bờ vai trần lại gợi một thế giới mà bà chưa hẳn rời bỏ. Ngay cả bảo tàng đang giữ tranh cũng còn hoài nghi ai là người vẽ.
Bức Mađalêna sám hối nhỏ này, khoảng 60 x 45 cm theo Harold Wethey và 57 x 44 cm theo Bảo tàng Montserrat, được gán cho El Greco. Wethey phân biệt năm kiểu bố cục của đề tài trong tranh El Greco và coi bức này là một bản sao do chính tay họa sĩ vẽ lại từ bức Mađalêna sám hối ở Budapest, nguyên mẫu của kiểu thứ ba. Niên đại không thống nhất: Wethey đặt vào khoảng 1578 đến 1580, bảo tàng ghi khoảng 1576 đến 1577, còn Wikidata ghi thập niên 1590. Wikipedia tiếng Tây Ban Nha tóm lại là khoảng năm 1578. Wethey xếp tranh vào danh mục số 262, Tiziana Frati ghi số 38-b.
Wethey đánh giá đây là một phiên bản thứ yếu nhưng thú vị của bức Mađalêna ở Budapest. Hãy nhìn hướng ánh mắt: Maria Mađalêna ngước nhìn lên trời, nguồn của sự cứu rỗi. Rồi nhìn vai và ngực phải của bà, để trần. Sự tương phản ấy là cốt lõi của bức tranh. Theo Wikipedia tiếng Tây Ban Nha, kiểu Mađalêna thứ ba này, cùng với hai phiên bản đầu của cảnh Đuổi những kẻ buôn bán khỏi Đền thờ, chứa những ví dụ duy nhất về sự gợi cảm nữ tính trong toàn bộ tranh của El Greco. Khổ tranh nhỏ khiến nó trở thành một hình ảnh riêng tư, để ngắm thật gần.
Bức tranh dựng lên một cuộc giằng co. Ánh mắt ngước lên nói về sự sám hối và niềm hy vọng được cứu rỗi, nhưng bờ vai và khuôn ngực để trần, như nguồn tư liệu viết, khiến người ta nghi ngờ sự thành tâm và quyết tâm vượt lên trên những ham muốn trần thế của bà. Thay vì một vị thánh đã bình an, Mađalêna ở đây dường như đang ở giữa cuộc hoán cải, bị kéo giữa trời cao và cõi đời. Sự căng thẳng ấy, hiếm gặp ở El Greco, khiến ngay cả một phiên bản nhỏ của đề tài cũng đáng ngắm kỹ, và giải thích vì sao giới nghiên cứu chú ý riêng đến kiểu Mađalêna này trong sự nghiệp của ông.
Việc xác định tác giả vẫn còn hoài nghi. Dù Wethey xếp tranh vào nhóm tác phẩm đích thực, bức tranh không được chọn cho triển lãm El Greco. La mirada de Rusiñol năm 2014, nơi tập hợp phần lớn tranh El Greco trong các bảo tàng xứ Catalonia, và báo chí đưa tin ban giám đốc bảo tàng cũng có phần nghi ngờ về tính xác thực của nó. Tranh từng thuộc về Alejandro Gallart Folch, người mua nó ở một chợ đồ cũ tại Madrid để trang trí dinh thự Palau de les Heures. Sau đó Gallart đổi bức tranh với Josep Sala i Ardiz lấy bức chân dung Lola Ruiz Picasso của Picasso, và Sala để lại bộ sưu tập của mình cho Bảo tàng Montserrat.
El Greco (1541-1614)
nghệ thuật tôn giáo · Maria Madalena
View of Toledo - El Greco (1596)
The Disrobing of Christ - El Greco (1570s)
The Vision of Saint John - El Greco (1610)
The Nobleman with his Hand on his Chest - El Greco (1580)
Laocoön - El Greco (1610s)
Saint Martin and the Beggar - El Greco (1597)
Adoration of the Shepherds - El Greco (1612)
The Wedding at Cana - Paolo Veronese (1560s)
The Feast in the House of Levi - Paolo Veronese (1573)
Bữa tối cuối cùng - Jacopo Tintoretto (1563)
Miracle of the Slave - Jacopo Tintoretto (1540s)
Venus of Urbino - Titian (1538)
Lễ Đức Mẹ Lên Trời - Titian (1510s)
Bữa tối tại Emmaus - Caravaggio (1601)
Sự kêu gọi của Thánh Matthew - Caravaggio (1609)
Các vị sứ thần - Hans Holbein the Younger (1533)
Xác Kitô chết trong mộ - Hans Holbein the Younger (1520s)