Mercury and Argus

Diego Velázquez · 1659

Mercury and Argus - Diego Velázquez

Trong ánh chạng vạng giữa hai tảng đá, một gã khổng lồ thiếp ngủ và một vị thần cầm gươm rón rén lại gần. Velazquez vẽ khoảnh khắc lặng lẽ ngay trước một vụ giết chóc này vào cuối đời, cho một gian phòng gương trong hoàng cung.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Sau khi được bổ nhiệm làm tổng quản công trình của nhà vua năm 1643, Velazquez còn đảm nhận việc trang trí cung điện Alcazar ở Madrid. Nhiệm vụ cuối cùng của ông, năm 1658, là Đại sảnh Gương, nơi ông lên sơ đồ trần và ghi vào từng khung câu chuyện cần vẽ. Ông giữ cho mình bốn bức tranh thần thoại đặt giữa các cửa sổ. Bản kiểm kê năm 1686 ghi Mercury và Argus cùng ba bức khác, cả ba về sau đều mất trong vụ cháy cung Alcazar. Giới phê bình gần như nhất trí xếp tranh vào năm 1659, một trong những bức cuối cùng của ông.

Điều nên ngắm kỹ

Ovid kể rằng Jupiter biến nàng Io thành bò cái, và Juno ghen tuông sai Argus, gã khổng lồ trăm mắt không bao giờ ngủ, canh giữ nàng. Mercury ru gã bằng tiếng nhạc, và Velazquez vẽ đúng khoảnh khắc ấy: người canh gục đầu, Mercury bỏ cây sáo để cầm lấy gươm. Nhân vật to bằng người thật trong khung tranh bề ngang buộc phải nằm hoặc cúi, nên Mercury không phải chiến binh oai hùng mà là kẻ sát nhân khôn ngoan nhích dần từ bóng tối. Con bò Io chìm trong bóng. Về sau tranh được nối thêm hai dải vải, dải phía trên cao 25,5 cm nhìn thấy khá rõ.

Ý nghĩa và dụng ý

Bức tranh thường được đặt cạnh phiên bản của Rubens về cùng huyền thoại. Cả hai họa sĩ đều biến Argus thành một gã chăn gia súc thô kệch, hói đầu, chứ không phải khổng lồ trăm mắt. Nhưng Rubens đặt nhân vật trong phong cảnh kịch tính với tương phản dữ dội, còn Velazquez thu bối cảnh lại chỉ còn một khe giữa đá và bầu trời hoàng hôn. Theo Fernando Marias, bốn bức tranh trong đại sảnh có thể cùng suy ngẫm về thị giác và sự vắng mặt của nó. Các học giả cho rằng tượng Người Gaul hấp hối và một nhân vật của Michelangelo ở nhà nguyện Sistine là mẫu cho Argus.

Di sản

Mercury và Argus thoát khỏi đám cháy, được chuyển về Hoàng cung Madrid, rồi vào bảo tàng Prado năm 1819. Năm 1990 Julian Gallego, và năm 1999 Jonathan Brown, đã so sánh nó với tranh Rubens khi Prado đặt hai bức cạnh nhau trong triển lãm Velazquez, Rubens và Van Dyck. Kết luận của họ chính là cốt lõi danh tiếng của bức tranh: Rubens biến các vị thần thành anh hùng siêu phàm, còn với Velazquez, điều kỳ diệu hòa vào đời thường và được đón nhận trong im lặng.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Diego Velázquez (1599-1660)

Bảo tàng Prado · tranh thần thoại

Tranh khác của Diego Velázquez

Tranh của các họa sĩ liên quan