Madonna with Partridges

Antoon van Dyck · 1632

Madonna with Partridges - Antoon van Dyck

Dừng chân trên đường trốn sang Ai Cập, Thánh gia ngồi dưới tán cây trong khi đàn gà gô bay vụt đi. Mỗi con chim, mỗi bông hoa trong tranh van Dyck đều do người đặt hàng yêu cầu, và một câu thơ của Pushkin có thể nhắc đến bức tranh này.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Đức Mẹ với đàn gà gô, còn gọi là Nghỉ chân trên đường trốn sang Ai Cập, là tranh sơn dầu trên vải do Anthony van Dyck vẽ năm 1632, phần các con vật do Paul de Vos vẽ. Giống bức cùng đề tài năm 1630 của ông, tranh dựa trên một truyền thuyết thời trung cổ bắt nguồn từ Phúc âm Mátthêu 2:13, khi thánh Giuse được báo phải trốn sang Ai Cập, và chương 20 của Ngụy Mátthêu. Tranh do Hội đoàn Thanh niên độc thân ở Antwerpen đặt vẽ, một hội tôn sùng Đức Mẹ do dòng Tên dẫn dắt. Bên đặt hàng đưa ra nhiều yêu cầu rất cụ thể về các hình ảnh ẩn dụ phải có trong tranh.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy tìm những biểu tượng mà hội đoàn yêu cầu. Một bông hướng dương vươn lên phía trên Đức Mẹ, một con vẹt đậu trên cành bên trái bà. Đàn gà gô, thứ đặt tên cho bức tranh, đang bay đi. Một quả lựu nằm dưới chân bà. Một cây táo mọc sau lưng Thánh gia, còn hoa hồng trắng và hoa huệ xuất hiện phía sau thân cây. Những chi tiết ấy không phải lựa chọn tự do của họa sĩ mà là một phần của đơn đặt hàng, nên có thể đọc bức tranh từng món một, như một lời cầu nguyện được sắp đặt cẩn thận. Riêng các con thú và chim là tác phẩm của Paul de Vos, một họa sĩ chuyên vẽ động vật làm việc bên cạnh van Dyck.

Ý nghĩa và dụng ý

Mỗi chi tiết đều ca ngợi Đức Mẹ. Hướng dương và con vẹt ám chỉ bản tính thánh thiện của bà như Đức Trinh Nữ vô nhiễm. Gà gô là biểu tượng của sự trụy lạc trong sách Iconologia của Cesare Ripa, nên việc chúng bay đi cho thấy sự tinh tuyền của bà xua tan mọi điều tội lỗi. Quả lựu cùng lúc tượng trưng cho sự phục sinh, đồng trinh và trinh khiết. Cây táo tượng trưng cho vai trò của Đức Mẹ trong việc vượt qua tội tổ tông, còn hoa hồng trắng và hoa huệ, những thuộc tính của Đức Mẹ, tượng trưng cho niềm vui, tình yêu và vẻ đẹp. Một phút nghỉ chân trên hành trình hiểm nguy trở thành bức chân dung trọn vẹn về những đức hạnh mà các chàng trai trong hội đoàn được dạy tôn kính.

Di sản

Nữ hoàng Ekaterina Đại đế mua bức tranh, cùng nhiều tác phẩm khác của van Dyck và các họa sĩ khác, từ bộ sưu tập Walpole ở Houghton Hall năm 1779. Đến thời Pushkin, nó đã là một trong những tác phẩm nổi tiếng nhất của họa sĩ ở Nga. Trong Yevgeny Onegin, Onegin nói với bạn là Lensky rằng gương mặt Olga thiếu sức sống, giống hệt một bức Đức Mẹ của Van Dyck, tròn trịa và đỏ au như vầng trăng ngớ ngẩn. Nguồn cũng lưu ý: chưa chứng minh được bài thơ riêng mang tên Madonna của Pushkin gắn với bức tranh này hay với bức Đức Mẹ Sistine của Raffaello. Nay tranh ở bảo tàng Hermitage tại Sankt-Peterburg.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Antoon van Dyck (1599-1641)

Bảo tàng Ermitazh

Tranh khác của Antoon van Dyck

Tranh của các họa sĩ liên quan