Crucifixion

Van Dyck trở về từ Ý và vẽ lại cảnh Đóng đinh, lần này cây thập giá đặt nghiêng và bầu trời giông tối phía sau. Bức tranh treo ở Lille từ khi bảo tàng mới thành lập.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Van Dyck vẽ bức Đóng đinh này khoảng năm 1630 làm tranh bàn thờ chính cho tu viện dòng Récollets ở Lille, trong giai đoạn Antwerp thứ hai của ông, giữa lúc trở về từ Ý năm 1627 và lúc sang London năm 1632. Ông từng vẽ đề tài này khoảng 1617 đến 1619, khi còn là phụ tá cho Rubens, trong bức Đóng đinh với Đức Mẹ, Thánh Gioan và Maria Mađalêna nay ở Louvre.

Điều nên ngắm kỹ

Phiên bản thứ hai này độc đáo hơn: thập giá không ở chính giữa mà đặt xiên để tạo chiều sâu. Hãy nhìn ba người than khóc và màu áo của họ: vàng óng cho Maria Mađalêna, đỏ cho Gioan, xanh cho Đức Mẹ. Một nhân vật thứ tư chìm trong bóng tối ở rìa phải chưa rõ là ai, có thể là một trong Ba Đức Maria. Dưới chân thập giá, phía dưới bên trái, sọ của Adam nằm dưới một bụi kế. Bầu trời giông bão và mái tóc của Mađalêna cho thấy những gì Van Dyck học được từ các bậc thầy Venice ở Ý.

Ý nghĩa và dụng ý

Màu sắc mang tính biểu tượng: vàng của Mađalêna là ánh sáng vĩnh cửu, đỏ của Gioan là cuộc Khổ nạn, xanh của Đức Mẹ là tấm áo choàng của nhân loại. Golgotha nghĩa là nơi chiếc sọ, nên sọ Adam gợi nhắc sự Sa ngã và Tội tổ tông, còn gai của bụi kế gợi mão gai của Chúa. Trong hình bán nguyệt phía trên thập giá là một tam giác huyền nhiệm, biểu tượng Chúa Ba Ngôi.

Di sản

Bức tranh bị tịch thu trong Cách mạng Pháp, và năm 1795 trở thành một phần bộ sưu tập sáng lập của Bảo tàng Mỹ thuật Lille, nơi nó vẫn treo đến nay. Các nguồn không thống nhất về kích thước: Wikipedia ghi tranh cao 2,51 m, còn Wikidata ghi 109 x 124 cm. Bản trước, vẽ khi ông còn làm việc với Rubens, được bán cho Rubens năm 1621 làm tranh bàn thờ chính cho nhà thờ dòng Tên ở tu viện Saint-Winnoc tại Bergues, nay ở Louvre, nên cả hai lần ông vẽ đề tài này đều còn trong các bảo tàng Pháp.