Saint Martin and the Beggar

Antoon van Dyck · 1621

Saint Martin and the Beggar - Antoon van Dyck

Một chàng lính trẻ trên lưng ngựa trắng cắt đôi tấm áo choàng đỏ rực cho một người ăn xin trần truồng. Van Dyck vẽ bức tranh thờ này khi còn trong vòng ảnh hưởng của Rubens, và nó đã treo trong một nhà thờ làng ở Zaventem gần suốt bốn thế kỷ.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Cảnh vẽ lấy từ cuốn tiểu sử Thánh Martinô thành Tours của Sulpicius Severus. Một ngày đông, khi cưỡi ngựa ra khỏi cổng thành Amiens, chàng lính trẻ thấy một người nghèo run rẩy vì lạnh, liền cắt đôi áo choàng cho người ấy. Đêm đó Chúa Ki-tô hiện ra với chàng, khoác nửa tấm áo chàng đã cho đi. Julius Held cho rằng đơn đặt hàng ban đầu thuộc về Rubens, rồi ông giao lại cho van Dyck, khi đó là phụ tá. Van Dyck hoàn thành tranh khoảng năm 1618, và tranh nằm trong xưởng ông đến năm 1621, khi Ferdinand van Boisschot, Thủ tướng xứ Brabant, tặng nó cho nhà thờ Thánh Martinô ở Zaventem. Wikidata ghi 1621, còn nguồn ghi khoảng 1618.

Điều nên ngắm kỹ

Martinô mặc áo giáp, đội mũ thời thượng, cưỡi con ngựa trắng lộng lẫy. Thanh gươm trong tay phải đã gần cắt đứt tấm áo đỏ, trong khi một người ăn xin trần truồng ngồi dưới đất kéo một nửa áo. Bên cạnh, một người ăn xin khác rách rưới quỳ, chống nạng. Sau lưng họ, một đoạn tường phủ thường xuân và cây cột gợi hình cổng thành. Góc trên bên trái, một kỵ sĩ lớn tuổi nhìn cảnh ấy đầy kinh ngạc, phía sau là bóng một người đội mũ sắt, rồi bầu trời mây rộng mở chiều sâu. Lớp sơn mịn và đặc, gần như điêu khắc, khác với nét cọ phóng khoáng quen thuộc của van Dyck.

Ý nghĩa và dụng ý

Trong truyền thuyết, Chúa Ki-tô nói với các thiên thần: hãy xem Martinô đã lấy áo choàng che cho Ta thế nào. Martinô, vốn đi lính theo ý cha, sau đó rời quân ngũ để hiến mình cho đức tin. Bức tranh bắt lấy khoảnh khắc ngay trước bước ngoặt ấy, khi một chàng trai có đủ đầy chia sẻ điều mình có với người không có gì. Tranh được xem là một trong những tác phẩm mang dấu ấn Rubens đậm nhất của van Dyck: nhân vật, tấm áo đỏ, màu da ngả xanh trong bóng tối, sắc trắng và xám của con ngựa đều theo phong cách Rubens.

Di sản

Câu chuyện van Dyck nán lại Zaventem vì yêu một cô gái địa phương tên Anna van Ophem đã bị bác bỏ. Khoảng năm 1672, trong các chiến dịch của vua Louis XIV, tranh được đưa tạm về dinh thự của nam tước van Boisschot ở Brussels. Tháng 8 năm 1794, chính quyền Pháp cho gỡ tranh khỏi nhà thờ và đưa về Paris, trưng bày tại Bảo tàng Trung tâm ở Louvre. Tranh được trả về năm 1815 và trở lại nhà thờ năm 1816. Một phiên bản sau, lớn hơn, khoảng năm 1620, có thêm một phụ nữ, hai đứa trẻ và một con chó trong nhóm người ăn xin, nằm trong Bộ sưu tập Hoàng gia ở lâu đài Windsor.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

Antoon van Dyck (1599-1641)

nghệ thuật tôn giáo

Tranh khác của Antoon van Dyck

Tranh của các họa sĩ liên quan