Hieronymus Bosch · 1500

Thiên đường bên trái, Địa ngục bên phải, ở giữa là lũ quỷ dạng côn trùng hành hạ kẻ bị đày. Bức Phán xét cuối cùng ở Bruges mang tên Bosch, nhưng chưa ai chắc chính tay ông đã vẽ nó.
Bộ tranh ba tấm được làm sau năm 1486, mốc do phân tích vòng gỗ xác định; Wikidata ghi năm 1500. Tác giả còn bị tranh cãi: có thể là Hieronymus Bosch, xưởng của ông, hoặc cả hai cùng làm, và có người nghi ngờ vì chất lượng tranh chỉ ở mức trung bình. Đây là một trong tám bộ tranh ba tấm còn lại được gắn với Bosch. Tranh qua tay bộ sưu tập E. Gravet và hãng Jacques Seligmann ở Paris trước khi A. Bernaert mua năm 1907 và tặng thành phố Bruges.
Mở hai cánh ra và đọc từ trái sang phải. Ở tấm trái, các linh hồn được cứu được chở tới Vườn Địa Đàng trên con thuyền có lều hồng, gần một ngọn tháp tượng trưng cho Suối Trẻ mãi không già. Ở giữa, Chúa Kitô ngồi phán xét trong một quả cầu thiên giới, giữa các thiên thần thổi kèn Phán xét và các tông đồ. Bên dưới, lũ quỷ dạng côn trùng hành hạ tội nhân bằng lửa và bắt kẻ tham ăn ăn đồ ô uế. Ở tấm phải, một thành phố Địa ngục bị quỷ vây hãm, xa xa là đám cháy. Mặt ngoài hai cánh, vẽ màu xám grisaille, là cảnh Đội mão gai.
Bố cục gợi nhớ bức Phán xét cuối cùng của Bosch ở Vienna và Khu vườn Lạc thú trần gian, cũng đặt Địa Đàng bên trái và Địa ngục bên phải. Các hình phạt lấy cảm hứng từ tục ngữ Hà Lan, nên mỗi cực hình là một tội lỗi biến thành hình ảnh mà người xem thời ấy đọc được. Hành trình đi từ ngây thơ, qua phán xét, tới một thế giới bốc cháy.
Tranh được làm sạch năm 1936 và phục chế lại năm 1959, khi lớp grisaille bị hư hại ở mặt ngoài hai cánh được phát hiện; phần tranh phía trên khung trong đã mất. Nay tranh ở bảo tàng Groeningemuseum tại Bruges, và xuất hiện trong phim In Bruges năm 2008, ở cảnh các nhân vật chính tham quan bảo tàng. Dù tác giả còn bị nghi ngờ, tranh vẫn trở thành một trong những báu vật nổi tiếng nhất của thành phố.
Hieronymus Bosch (1450-1516)
nghệ thuật tôn giáo · Thượng Phục Hưng · Giê-su · hội họa Hà Lan thời kỳ đầu · thiên sứ · thuyền · Vlaamse Kunstcollectie · dòng sông · Groeningemuseum · Thẩm phán tối hậu
Khu vườn lạc thú trần tục - Hieronymus Bosch
Ship of Fools - Hieronymus Bosch (1500s)
Temptation of Saint Anthony - Hieronymus Bosch (1501)
The Haywain Triptych - Hieronymus Bosch (1510s)
Christ Carrying the Cross - Hieronymus Bosch (1510s)
Người khách bộ hành - Hieronymus Bosch (1500)
Death and the Miser - Hieronymus Bosch (1500s)
Hạ xuống từ giá chữ thập - Rogier van der Weyden (1440s)
Portrait of a Lady - Rogier van der Weyden (1460)
Chân dung Arnolfini - Jan van Eyck (1434)
Ghent Altarpiece - Jan van Eyck (1432)
Annunciation - Hans Memling (1480s)
Scenes from the Passion of Christ - Hans Memling (1470)
Thợ săn trên tuyết - Pieter Bruegel the Elder (1565)
Tục ngữ Hà Lan - Pieter Bruegel the Elder (1551)