Durán Madonna

Đức Mẹ trong chiếc áo choàng đỏ cuộn chảy cúi xuống con mình, đứa trẻ đang bồn chồn lật ngược những trang sách. Rogier van der Weyden khiến hai nhân vật trông như những bức tượng sơn màu bỗng sống dậy.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Rogier van der Weyden hoàn thành bức sơn dầu trên ván gỗ sồi này trong khoảng năm 1435 đến 1438. Tranh bắt nguồn từ bức Đức Mẹ Ince Hall của Jan van Eyck và về sau được bắt chước rất nhiều. Tranh còn được gọi là Đức Mẹ áo đỏ, Đức Mẹ và Chúa Hài đồng trong hốc tường hay Đức Mẹ ngự ngai. Tranh được đưa sang Tây Ban Nha vào thế kỷ 16, nơi nó thường được chép lại. Pedro Fernández-Durán mua tranh năm 1899 tại Palacio de Boadilla ở Madrid và tặng cho bảo tàng Prado năm 1930, vì thế tranh mang tên ông.

Điều nên ngắm kỹ

Đức Mẹ mặc áo choàng đỏ dài có mũ trùm, lót chỉ màu vàng, và khăn đội đầu trắng. Áo choàng cuộn quanh không gian, che khuất ngai và rủ xuống bệ dưới chân. Chúa Hài đồng mặc áo trắng ngồi trên lòng mẹ, vò những trang sách đặt trên gối bà. Cuốn sách nằm đúng chính giữa tấm ván. Phía trên, một thiên thần áo xám sẫm nâng vương miện nạm ngọc trai. Một hốc tường Gothic bao quanh họ, các vòm cong lặp lại đường cong cơ thể Đức Mẹ, và một bệ nhô ra khiến hai nhân vật trông như phù điêu. Nền đen có lẽ được sơn phủ cho một người bán tranh ở thế kỷ 18.

Ý nghĩa và dụng ý

Theo bảo tàng Prado, cuốn sách ám chỉ Kinh Thánh loan báo sứ mạng cứu chuộc của Chúa. Alfred Acres nhận thấy Chúa Hài đồng, lớn hơn và kém mềm mại hơn thường lệ, lật ngược về phía đầu sách, và cho rằng Ngài đang lật lại đoạn Sáng thế ký về sự sa ngã của loài người, nối cảnh này với ý niệm cứu chuộc. Lorne Campbell thấy ảnh hưởng của bức Đức Mẹ Frankfurt của Robert Campin ở lý tưởng vẻ đẹp và những nếp vải dài. Shirley Neilsen Blum viết rằng Rogier thách thức logic khi khiến hội họa và điêu khắc như cùng hiện diện, để tính thần linh được nhấn mạnh vì vượt qua giới hạn của mọi chất liệu.

Di sản

Việc gán tranh cho van der Weyden không bị nghi ngờ, nhờ những điểm rất giống với bức Hạ xác Chúa khỏi Thập giá, Bàn thờ Miraflores và gương mặt Đức Mẹ trong Bộ hai bức Froimont của ông. Nghiên cứu bằng tia X không tìm thấy chi tiết nào bị mất dưới lớp sơn đen. Khi đã ở Tây Ban Nha, tranh thường xuyên được chép lại, và nay treo ở bảo tàng Prado. Sự kết hợp giữa dịu dàng, chuyển động bồn chồn và ảo giác vẫn khiến người xem tự hỏi mình đang nhìn một bức tranh hay một khối đá đang sống.