Crucifixion Diptych

Hai tấm ván, một bức tường đá, hai tấm vải đỏ, và im lặng. Cuối đời, Rogier van der Weyden lược cảnh Đóng đinh đến gần như không còn gì, và hiệu quả thật choáng ngợp.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Rogier van der Weyden hoàn thành bộ tranh hai tấm này khoảng năm 1460, khi đã về già. Không ai biết gì về lịch sử của tranh trước giữa thế kỷ 19. Vẻ khắc khổ tột độ khiến Penny Howell Jolly đề xuất rằng tranh được làm cho một tu viện dòng Carthusian, dòng tu sống trong im lặng tuyệt đối và kiêng khem khắt khe. Mối liên hệ rất riêng tư: con trai họa sĩ là Cornelis vào tu viện Carthusian ở Herrines khoảng năm 1449, còn Rogier tặng tiền và tranh cho dòng tu và để lại di sản cho họ trong di chúc.

Điều nên ngắm kỹ

Nhân vật cao gần hai phần ba người thật. Bên phải, Chúa treo nặng trĩu, thân hình thành chữ Y trên nền chữ T của thập giá và hình chữ nhật của tấm vải danh dự đỏ rực. Máu chảy từ tay, chân, trán và cạnh sườn. Tấm khố bay phần phật, đánh dấu khoảnh khắc qua đời, còn sọ và xương dưới chân thập giá ám chỉ Adam. Bên trái, Gioan đỡ Đức Mẹ ngất lịm, cả hai mặc áo nhạt màu trước một tấm vải đỏ khác, nếp gấp còn mới như vừa mở ra. Bức tường đá cao đẩy họ ra phía trước, dưới bầu trời tối như lời Phúc Âm Matthêu: bóng tối bao phủ khắp mặt đất.

Ý nghĩa và dụng ý

Gương mặt Đức Mẹ và Chúa soi vào nhau, vị trí của họ ở giữa hai tấm vải đỏ cũng vậy, nên nỗi đau của Mẹ vọng lại nỗi đau của Con. Màu xanh đậm quen thuộc của áo Đức Mẹ và màu đỏ của áo Gioan bị tẩy gần thành trắng, màu áo tu sĩ Carthusian. Nhà nghiên cứu Tamytha Cameron Smith nhấn mạnh sự tĩnh lặng choáng ngợp của tranh và cho rằng đây có thể là tác phẩm cuối cùng của ông. Theo tinh thần của Ludolph xứ Saxony, một tu sĩ có thể đặt mình vào cảnh như Gioan, người luôn trung thành.

Di sản

Không ai biết hai tấm này là một bộ hai tấm hoàn chỉnh, một phần của bộ ba tấm hay một tấm duy nhất bị cắt đôi. Chuyên gia bảo tồn Mark S. Tucker tìm thấy các lỗ chốt cho thấy chúng là hai phần của một tác phẩm bốn tấm, có lẽ là cánh cửa của một bàn thờ chạm khắc. Năm 1941, một người phục chế thay bầu trời tối bằng màu vàng vì tin đó là phần vẽ thêm về sau; năm 1990 Tucker chứng minh màu xanh là nguyên bản và phục hồi lại vào năm 1992 và 1993. Bảo tàng Nghệ thuật Philadelphia gọi đây là bức tranh bậc thầy cổ điển vĩ đại nhất của bảo tàng.