Christ with the Cross

El Greco · 1590

Christ with the Cross - El Greco

Chúa Kitô không vác thập giá mà như ôm lấy nó, đầu nghiêng, mắt ngước lên trời. Trong tấm toan nhỏ ở Madrid này, El Greco còn để những giọt máu chảy xuống cổ, một nét hiếm thấy trong tranh ông.

Câu chuyện phía sau bức tranh

El Greco vẽ Chúa ôm thập giá rất nhiều lần. Trong danh mục tác phẩm của ông do Harold Wethey soạn, tấm toan này đứng đầu kiểu thứ ba của đề tài, gồm ba bức. Bức chính là phiên bản này ở Bảo tàng Thyssen-Bornemisza tại Madrid. Wethey xếp niên đại 1595 đến 1600, bảo tàng ghi khoảng 1587 đến 1596, còn Wikidata ghi 1590. Các chủ cũ gồm A. Imbert ở Rome, G. Neumans ở Paris, A. L. Nicholson ở London và lâu đài Rohoncz.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm toan nhỏ, khoảng 66 x 52,5 cm. Khác các kiểu trước của El Greco, Chúa không nhìn thẳng mà quay đầu, ánh mắt ngước lên trời, và ta chỉ thấy một phần thanh dọc dài của thập giá chạy ra ngoài khung. Ngài không khoác áo choàng xanh, chỉ mặc áo dài màu đỏ thắm trên nền tối trung tính. José Gudiol khen lối vẽ phối cảnh rút ngắn rất khó của khuôn mặt, được giải quyết không chút méo mó. Bàn tay trái với ngón thon và móng ánh xà cừ ôm lấy chứ không chỉ cầm thanh gỗ. El Greco ký tên bằng chữ Hy Lạp ở chân thập giá.

Ý nghĩa và dụng ý

Hình ảnh có thể hiểu là một lúc dừng chân trên Đường Thập giá, lối lên đồi Canvê. Nhưng thập giá ở đây cũng có thể tượng trưng cho việc mỗi người phải tự vượt qua những khó khăn, nhất là về tinh thần, của đời sống hằng ngày, vang lại lời trong Matthêu 16:24 rằng ai muốn theo Chúa thì phải từ bỏ chính mình và vác thập giá mình. Khuôn mặt ngước lên khiến cảnh này không nói về sức nặng mà về sự chấp nhận, một khoảnh khắc riêng tư giữa người chịu khổ và trời cao.

Di sản

Pita Andrade nhận xét những giọt máu trên cổ Chúa gây xúc động hơn các phiên bản trước và hiếm gặp trong tranh El Greco. Các phiên bản khác cùng kiểu là một bức nay thuộc Quỹ Cintas, khoảng 1590 đến 1595, và một bức được ghi nhận ở Getafe đã bị lửa làm hư hại. Có nhiều bản sao của xưởng, trong đó có một đầu Chúa nhỏ ở Bảo tàng Nghệ thuật Indianapolis. Một bản kiểm kê sau này do con trai họa sĩ lập có ghi một đầu Chúa với thập giá, chứng tỏ mẫu này vẫn còn trong xưởng.

Có thể bạn chưa biết

Wikipedia · Wikidata

Về họa sĩ

El Greco (1541-1614)

nghệ thuật tôn giáo · Giê-su · Thyssen-Bornemisza Museum · Christ carrying the cross

Tranh khác của El Greco

Tranh của các họa sĩ liên quan