Boy Peeling Fruit

Một cậu bé gọn gàng, ăn mặc tươm tất cúi xuống một trái cây, tay cầm dao, chăm chú vào việc giản dị. Đây có thể là bức tranh đầu tiên của Caravaggio mà ta được biết.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Cậu bé gọt trái cây được cho là tác phẩm sớm nhất được biết của Caravaggio, vẽ khoảng 1592-1593, ngay sau khi ông từ quê nhà Milano đến Roma vào giữa năm 1592. Hành tung của ông khi ấy không rõ ràng. Theo Giulio Mancini, người cùng thời, ông ở một thời gian ngắn với Đức ông Pandulfo Pucci, người chỉ cho khách trọ ăn rau; về sau Caravaggio gọi ông là Đức ông Xà lách. Ở đó ông chép tranh tôn giáo, nay không còn bức nào, và có vẽ vài tác phẩm riêng để bán, mà bức này là ví dụ duy nhất được biết. Tranh cũng có thể muộn hơn chút, khi ông làm cho Giuseppe Cesari, tức Cavalier d'Arpino. Về sau, bố cục này nằm trong số tranh bị Hồng y Scipione Borghese tịch thu từ Cesari năm 1607.

Điều nên ngắm kỹ

Hãy nhìn trước hết vào cậu bé. Khác với nhiều tranh sinh hoạt thời ấy, cậu không bị vẽ thành đứa trẻ lam lũ mà sạch sẽ, chỉnh tề, mắt dán vào đôi tay. Rồi hướng sang trái cây cậu đang gọt. Đó là một điều bí ẩn: các nguồn cho rằng đó là quả lê, có lẽ đúng, nhưng vẫn bị đặt nghi vấn. Có người đề xuất quả cam bergamot, một loại cam quýt hình quả lê trồng ở Ý, nhưng người khác phản bác rằng nó chua và gần như không ăn được. Trên bàn cạnh đó có quả xuân đào hay quả mận, nhưng chúng thường không phải gọt. Hãy để ý sự tĩnh lặng của cảnh, sự tập trung lặng lẽ của một cử chỉ duy nhất.

Ý nghĩa và dụng ý

Nhìn đơn giản, đây là tranh sinh hoạt về một khoảnh khắc thường ngày. Nhưng thời Phục hưng có một ngôn ngữ biểu tượng phức tạp về trái cây, nên một ý nghĩa ngụ ngôn là điều có thể. Học giả John T. Spike cho rằng cậu bé thể hiện sự cưỡng lại cám dỗ, bỏ qua những trái ngọt hơn, trái của tội lỗi, để chọn quả bergamot đắng. Nguồn tư liệu nhấn mạnh rằng chưa có cách đọc nào được chấp nhận rộng rãi, và chính sự ngỏ mở ấy làm nên nét duyên. Ta còn lại với một chàng trai và một việc nhỏ, cùng câu hỏi: đây là bài học đức hạnh, hay chỉ là một khoảnh khắc chú tâm? Người mẫu có lẽ cũng là thiếu niên trong vai thiên thần ở bức Thánh Phanxicô xuất thần và vai thần Cupid trong Những nhạc công.

Di sản

Có nhiều phiên bản của bố cục này, và tất cả có thể đều do Caravaggio vẽ. Một giả thuyết cho rằng ở xưởng của Cavalier d'Arpino, tranh của ông được bày ở cửa sổ cửa hàng, và khi có người qua đường để mắt, ông vẽ thêm bản khác để đáp ứng. Giới nghiên cứu chưa thống nhất bản nào là bản gốc. John Spike chỉ ra một bản được bán ở London, trong khi người khác nghiêng về bản Ishizuka hoặc bản trong Bộ sưu tập Hoàng gia Anh, bản mà Wikidata ghi nhận. Bản Hoàng gia được trưng bày ở phòng Cumberland, cung điện Hampton Court, từ năm 2004. Các bản khác nằm trong sưu tập tư nhân ở Berlin và Roma. Ngay từ khởi đầu, con mắt người họa sĩ trẻ đã kiên nhẫn và chính xác.

Có thể bạn chưa biết

Đây được cho là tác phẩm sớm nhất được biết của Caravaggio, vẽ khoảng 1592-1593.
Trái cây đang gọt có thể là quả lê hoặc bergamot; giới nghiên cứu chưa thống nhất.
Có nhiều phiên bản; bản của Bộ sưu tập Hoàng gia trưng bày ở Hampton Court từ năm 2004.
Caravaggio gọi người chủ trọ đầu tiên Pandulfo Pucci là Đức ông Xà lách.

Wikipedia · Wikidata