Bladelin Triptych

Chúa Hài Đồng mới sinh trong chuồng đá đổ nát một nửa, Thánh Giuse cầm nến, người dâng tranh mặc đồ đen quỳ bên ngoài. Cảnh Giáng sinh duy nhất chắc chắn của Rogier van der Weyden giấu bốn lần truyền tin trong một bộ tranh ba tấm.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Rogier van der Weyden làm bộ tranh ba tấm này khoảng năm 1450, gần cuối sự nghiệp; Wikidata ghi thập niên 1440. Tranh còn được gọi là Bàn thờ Middelburg. Tác phẩm có thể do Pieter Bladelin, quan coi kho của Philippe le Bon, Công tước xứ Bourgogne, dâng cho nhà thờ mới Thánh Phêrô và Phaolô ở Middelburg vùng Flanders, thị trấn mà Bladelin lập năm 1450 như một dự án riêng. Nhà thờ được giám mục Jean Chevrot thánh hiến không lâu trước khi ông mất năm 1460, và bức tranh thờ được dâng vào năm đó.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm giữa, 93,5 x 92 cm, vẽ cảnh Chúa giáng sinh. Chuồng là một tòa nhà đá kiểu Roman đổ nát một nửa, có cửa sổ vòm và một cột cổ điển, được vẽ theo phối cảnh xiên, điều duy nhất trong tranh van der Weyden. Đức Mẹ mặc áo xanh nhạt, choàng xanh thẫm; Thánh Giuse áo đỏ cầm cây nến thắp sáng; người dâng tranh áo đen quỳ bên ngoài phía phải. Dưới chân Giuse là một tấm lưới kim loại, có thể đậy miệng bể nước. Xa xa, thiên thần báo tin cho mục đồng, còn bên phải là một thành phố có tường và tháp. Cánh trái vẽ Hoàng đế Augustus và nữ tiên tri Tibur; cánh phải là ba Vua Đạo sĩ quỳ trước thị kiến Chúa Hài Đồng.

Ý nghĩa và dụng ý

Bố cục vay mượn nhiều từ bức Giáng sinh khoảng năm 1420 của thầy ông, Robert Campin, ở Dijon. Cánh trái theo một truyền thuyết trong Speculum Humanae Salvationis: Augustus hỏi nữ tiên tri liệu ông có nên được thờ như thần, và bà cho ông thấy Đức Mẹ với Chúa Hài Đồng, sau đó ông lập một bàn thờ dâng con đầu lòng của Thiên Chúa. Ông nhìn qua một ô cửa mang biểu tượng đại bàng hai đầu của nhà Habsburg. Khi gập lại, hai cánh hiện cảnh Truyền tin vẽ đơn sắc của một họa sĩ vô danh, nên bộ tranh có bốn cảnh truyền tin: cho Đức Mẹ, cho Augustus, cho các Vua Đạo sĩ và cho mục đồng.

Di sản

Những hình ảnh rực rỡ bên trong chỉ được mở ra vào các buổi lễ cuối tuần và dịp đặc biệt; phần lớn thời gian các cánh cửa đóng lại. Danh tính người dâng tranh còn chưa chắc: chỉ có một người đàn ông áo đen, choàng viền lông, đi dép gỗ mũi nhọn, trong khi thường thì Bladelin sẽ xuất hiện cùng vợ là Margerite van de Vageviere. Tòa lâu đài ở tấm giữa được cho là lâu đài Middelburg. Bộ tranh thuộc Gemäldegalerie ở Berlin từ năm 1834.