Athenians being Delivered to the Minotaur in the Cretan Labyrinth

Bảy thiếu nữ hoảng sợ, bảy chàng trai, những bức tường chạm khắc cao vút, và phía sau là bóng Minotaur. Gustave Moreau thời trẻ vẽ khoảnh khắc ngay trước nỗi kinh hoàng, rồi bức tranh bị gửi đi và bị lãng quên, kể cả với chính ông.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Moreau đã bỏ cuộc thi Giải Rome năm 1849 sau hai lần trượt. Ông là học trò của họa sĩ tân cổ điển Picot, nhưng cũng là bạn của Chassériau, người theo trường phái lãng mạn. Ông đã có hai bức vẽ về đề tài này năm 1852 thì ngày 26 tháng 9 năm 1854 một đơn đặt hàng của nhà nước đến, do bộ trưởng Achille Fould ký, sau thư tiến cử của một vị tướng chỉ huy quân khu Lille. Viên thanh tra đến xưởng mới của ông ở phố La Rochefoucauld khen tranh bố cục tốt và màu đẹp. Ban giám khảo chọn tranh cho Triển lãm Thế giới 1855.

Điều nên ngắm kỹ

Bức tranh khoảng 102,5 x 200 cm, bố trí như một dải phù điêu. Bên trái là bảy thiếu nữ sợ hãi; ở giữa là bảy chàng trai, người ngoài cùng bên phải ngồi thụp xuống. Phía sau họ dựng lên những bức tường của một nơi trông như mê cung, phủ đầy phù điêu. Bên phải, sau những bức tường, ta nhận ra Minotaur, nửa người nửa thú. Chàng trai ngồi thụp mượn dáng từ bức Những người chăn cừu ở Arcadia của Poussin, còn nhóm thanh niên ôm nhau gợi đến ba anh em trong Lời thề của anh em nhà Horatii của David.

Ý nghĩa và dụng ý

Trong thần thoại, vua Minos buộc Athens cứ chín năm lại nộp mười bốn thiếu niên cho Minotaur ăn thịt, cho đến khi Theseus giết con quái vật. Moreau chọn khoảnh khắc trước bi kịch, sau khi đã phân vân có nên vẽ cuộc giằng co bạo liệt hay không. Đề tài này hiếm gặp, dù Giải Rome năm 1807 từng ra đề Theseus cứu các thiếu niên. Dải phù điêu và những trích dẫn Poussin, David cho thấy Moreau cố rời chủ nghĩa lãng mạn để đến với tân cổ điển. Có lẽ ông dựa vào một bài báo năm 1854 trên Magasin Pittoresque về các phát hiện ở Crete, nhưng khi ấy nghệ thuật Minoan chưa được biết đến, nên phù điêu của ông theo nghệ thuật Hy Lạp hóa.

Di sản

Giới phê bình không mảy may quan tâm; tranh không được tuyên dương cũng không có huy chương. Nó được gửi đến Bourg-en-Bresse và bị quên nhanh đến mức ba mươi năm sau chính Moreau còn tưởng tranh ở Le Mans. Vì được vẽ vội, tranh xuống cấp khá nhanh, và phải một trăm năm sau nó mới được trưng bày trang trọng, trong triển lãm kỷ niệm một trăm năm của bảo tàng Bourg-en-Bresse. Đây là đơn đặt hàng nhà nước cuối cùng của Moreau trước chuyến đi Ý lần thứ hai, và nó ghi lại một họa sĩ trẻ lần lượt thử cả lãng mạn lẫn tân cổ điển trước khi tìm ra tiếng nói riêng.