Hieronymus Bosch · 1505
.jpg)
Một người mẹ cho con bú dưới chiếc lọng, một bên là thiên đường, một bên là gian bếp tối tăm. Tấm ván mang chữ ký Hieronymus Bosch, nhưng chưa ai dám chắc chính tay ông đã vẽ nó.
Giới sử học nghệ thuật hoàn toàn không biết đến tấm ván này cho đến năm 1989. Trước đó nó thuộc về một gia đình ở Normandie, theo bài Wikipedia tiếng Pháp, dù chi tiết này được đánh dấu là cần dẫn nguồn. Tháng 3 năm 1989, phòng thí nghiệm của Louvre xem xét và kết luận việc gán tranh cho Bosch là đáng ngờ, và chính kết luận đó giúp chính phủ Pháp cấp giấy phép xuất khẩu. Tranh được rao bán trước ở Châteaudun rồi được bán đấu giá tại Thụy Sĩ. Một nhà sưu tập tư nhân ở Gent mua lại, và năm 2002 tấm ván được làm sạch, phục chế một phần. Wikidata ghi niên đại 1505.
Tấm ván gỗ sồi 100,5 x 71 cm ghép từ ba tấm bằng chốt gỗ, có chữ ký Jheronimus bosch ở góc dưới bên trái. Đức Mẹ mặc áo đỏ cho Chúa Hài Đồng bú, ngồi trên ngai dưới chiếc lọng đỡ bởi hai cột đá cẩm thạch nhỏ. Phía sau, hai thiên thần chơi đàn luýt và đàn hạc. Dưới chân cột bên phải là phù điêu cảnh thờ con bê vàng. Trên đầu cột, một người cưỡi con nai, còn trên cửa tòa nhà bên phải, hai người khệ nệ khiêng một chùm nho khổng lồ. Hãy nhìn sang trái để thấy suối nguồn sự sống, bìa rừng và một thành phố có tường bao xa xa.
Tấm tranh được dựng trên những đối cực. Phong cảnh thanh bình bên trái với suối nước gợi Thiên đường đối diện một cảnh lạ lùng bên phải: qua cánh cửa của tòa nhà kỳ dị có những bức tượng đầy đe dọa, một bà lão ngồi trong gian bếp tối, bóng tối ấy có lẽ ám chỉ Địa ngục. Cảnh con bê vàng trong Cựu Ước được đặt đối lập với sự tôn thờ đích thực dành cho Chúa Hài Đồng, theo lối đối chiếu kinh thánh thời trung cổ. Vì Đức Mẹ đứng giữa Thiên đường và Địa ngục như người cầu bầu, nguồn cho rằng tấm ván chưa từng có cánh mà là một bức tranh riêng để cầu nguyện tại gia.
Ai vẽ bức tranh vẫn còn là câu hỏi mở. Năm 2001, phân tích vòng gỗ của Peter Klein cho thấy tranh có thể được vẽ từ năm 1494, nhiều khả năng hơn là từ 1500. Paul Vandenbroeck khi đó gán tranh cho những người quanh Bosch, có thể là Gielis Panhedel. Năm 2004, Frédéric Elsig định niên đại khoảng 1505 đến 1510 và thấy bàn tay của một cộng sự, có thể là Anthonis van Aken, cháu của Bosch. Dự án Nghiên cứu và Bảo tồn Bosch, chưa thể xem trực tiếp trước khi ra danh mục năm 2016, gọi đây có thể là một tác phẩm rất gần Bosch và đề nghị phân tích khoa học mới. Những chỗ tróc sơn và lớp vẽ đè nặng, nhất là trên gương mặt và ngai, vẫn khiến tranh khó đọc.
Hieronymus Bosch (1450-1516)
nghệ thuật tôn giáo · Maria · Christ Child · Nursing Madonna
Khu vườn lạc thú trần tục - Hieronymus Bosch
Ship of Fools - Hieronymus Bosch (1500s)
Temptation of Saint Anthony - Hieronymus Bosch (1501)
The Haywain Triptych - Hieronymus Bosch (1510s)
Christ Carrying the Cross - Hieronymus Bosch (1510s)
Người khách bộ hành - Hieronymus Bosch (1500)
Death and the Miser - Hieronymus Bosch (1500s)
Hạ xuống từ giá chữ thập - Rogier van der Weyden (1440s)
Portrait of a Lady - Rogier van der Weyden (1460)
Chân dung Arnolfini - Jan van Eyck (1434)
Ghent Altarpiece - Jan van Eyck (1432)
Annunciation - Hans Memling (1480s)
Scenes from the Passion of Christ - Hans Memling (1470)
Thợ săn trên tuyết - Pieter Bruegel the Elder (1565)
Tục ngữ Hà Lan - Pieter Bruegel the Elder (1551)