Venus and Adonis

Venus níu lấy Adonis, thần Cupid ôm chặt chân chàng, vậy mà chàng thợ săn trẻ vẫn quay đi. Rubens vẽ khoảnh khắc ngay trước một cái chết mà tình yêu không ngăn nổi.

Câu chuyện phía sau bức tranh

Thần thoại là một chuyện tình có kết cục bi thảm: Venus phải lòng Adonis sau khi bị một mũi tên của Cupid đâm trúng, và nàng biết chàng sắp bị giết khi đi săn. Rubens vẽ đề tài này trên một tấm toan lớn, nhiều khả năng để trang trí một dinh thự lớn ở vùng quê. Năm 1628 ở Madrid, ông từng chép lại một bức tranh của Titian và dùng nó làm nguồn ảnh hưởng cho tác phẩm này. Các nguồn không thống nhất về niên đại: bài Wikipedia ghi năm 1635, còn Wikidata ghi 1638.

Điều nên ngắm kỹ

Tấm toan gần như vuông, gần 8 foot mỗi cạnh, có ghép thêm các dải vải. Adonis cao lớn, da rám nắng, khoác tấm áo đỏ rực, quay lại phía Venus, chân trái nhấc lên như sắp bước tới, ánh mắt trống rỗng hướng về nơi khác. Rubens vẽ rõ sống lưng cong, cơ bắp, ngọn giáo lớn, đôi ủng săn và bầy chó. Venus gần như khỏa thân với tấm vải trắng mỏng, kéo chàng xuống, gương mặt đầy đau khổ. Cupid bám lấy chân phải chàng. Những mũi tên nằm trên đất, hai con chó săn chờ phía sau. Nền bên trái sáng, bên phải rất tối.

Ý nghĩa và dụng ý

Khác với bản của Titian, Adonis ở đây dường như bị cuộc săn và chặng đường phía trước cuốn hút hơn là Venus. Có lẽ vì tranh dành cho một dinh thự miền quê, Rubens nhấn mạnh Adonis là một thợ săn mạnh mẽ, đầy sức lực. Venus và Cupid với làn da sáng trắng tỏa sáng gần như thần thánh bên cạnh thân hình rám nắng của chàng và hàng cây tối, còn nét giống nhau của họ nhắc rằng đó là mẹ và con. Ánh sáng u uẩn, kiểu tương phản sáng tối kịch tính như ở Titian và Caravaggio, khiến các nhân vật như bước ra khỏi khung tranh. Tình yêu van nài, số phận vẫn bước tiếp.

Di sản

Những ghi chép đầu tiên cho thấy tranh nằm trong bộ sưu tập của Tuyển hầu xứ Bavaria cho đến năm 1706. Sau đó Joseph I, Hoàng đế La Mã Thần thánh, tặng tranh cho John Churchill ở Cung điện Blenheim, nơi nó ở lại cho đến khi được Công tước Marlborough thứ 8 bán đi. Harry Payne Bingham cho Bảo tàng Metropolitan mượn tranh từ năm 1920 và tặng hẳn vào năm 1937. Bảo tàng sau đó tẩy lớp vecni ngả màu và các chỗ vẽ đè, và việc làm sạch giúp giới sử học nghệ thuật xác định niên đại sát hơn. Về sau Rubens còn vẽ thêm nhiều phiên bản của cảnh này, một bản có cỗ xe của Venus.